Đã không có nhiều ngạc nhiên khi số lượng iPhone bán ra của 2 nhà mạng Viettel và Vinaphone không cáo như dự kiến. Ở ngày đầu tiên bán ra, 26/3, Vinaphone chỉ đạt mức 400 máy. Không có các cơn sốt xếp hàng rồng rắn như ngày iPhone ra mắt tại Mỹ, không có cả hàng chục ngàn lượt người đăng ký mua trên mạng chen lấn nhau đến các cửa hàng. “Cơn sốt” mang tên iPhone tại Việt Nam đã hạ nhiệt nhanh chóng chỉ vì một loại thuốc quen thuộc: chính sách giá cả.
.jpg)
Khi thông tin đầu tiên trên các báo loan báo về việc giá cả của iPhone do 2 nhà mạng bán ra, đã có nhiều khách hàng hoan hỉ khi thấy các con số 4 triệu đồng, thậm chí cả 0 đồng. Thế nhưng khi đến nơi và được biết dù mua bằng gói cước nào, loại gì thì ngay tại đấy muốn đưa “em iPhone” về dinh thì đều phải bỏ ra ngay lập tức chí ít là hơn chục triệu đồng. Và các mức khuyến mãi cho các gói cước chỉ được trừ dần vào tháng thứ 14 sau khi mua máy trở đi. Khi ấy, nhà mạng đã thu lại một khoảng lợi đủ để bù vào phần chi phí “khuyến mãi”, nhất là với các gói cước thuê bao trả sau có mức 1,2 triệu đồng/tháng. Thử so sánh mức giá chuẩn của các thuê bao đăng ký sử dụng dịch vụ của nhà mạng AT&T của Mỹ khi mua iPhone 199USD cho phiên bản 8GB và 299 USD cho phiên bản 16 GB khi iPhone ra mắt 3 năm trước, ta sẽ thấy số tiền mà người dùng Việt Nam trả ban đầu cao hơn nhiều so với số tiền mà người dùng iPhone tại Mỹ phải trả. Ccác chi tiết điều kiện hợp đồng mà người dùng phải ký kết với AT&T khi mua sản phẩm cũng có thời hạn cũng giống như 2 nhà mạng Việt Nam đưa ra: 2 năm. Sự chênh lệch giá cả này vì đâu xảy ra, điều dễ thấy nhất có lẽ là lòng tin và cơ sở pháp lý. Cùng là phương tiện để thu hút thêm nhiều khách hàng vào mạng mình, sử dụng các dịch vụ gia tăng, các thuê bao có mức trả hàng tháng cao... Nhưng AT&T đủ lòng tin và cơ sở pháp lý để bán iPhone dưới mức giá thị trường thật xa để sau đó có thể thu hồi bằng tiền cước và tiền dịch vụ của khách hàng trong tối thiểu 2 năm họ ở trong mạng mình. Đó là một hình thức nhà mạng ứng trước và người dùng thông qua việc sử dụng dịch vụ sẽ như khoản trả góp hàng tháng cho phần ứng đó. Và khi kết thúc hợp đồng ít ra AT&T đã có một khoản “lời” đáng kể từ tiền sử dụng dịch vụ của khách hàng. Cùng trên phương thức đó, nhưng Viettel và Vinaphone đã “thu trước” khoản tiền ứng và chỉ trả lại dần cho khách hàng sau tháng 14 sử dụng của họ và trả nhỏ giọt cho các gói cước đăng ký 1 năm và có mức sàn cước thấp hơn thông qua điều họ gọi là khuyến mãi (mức cước trả sau lên đến 1,2 triệu là mức cước khá ít người có nhu cầu dùng hết ở Việt Nam hiện nay). Hai nhà mạng bán iPhone này không đủ lòng tin để cầm đằng lưỡi, giao máy và khoản ứng trước cho khách hàng. Có thể rằng tập quán tiêu dùng “mua đứt bán đoạn”, trả tiền mua hàng xong là hết việc của người dùng làm các nhà mạng e ngại, cũng có thể vì các điều kiện pháp lý hiện nay của chúng ta chưa đủ đảm bảo quyền lợi cho các nhà mạng khi có sự cố xảy ra nếu họ cũng áp dụng cách của AT&T. Nếu đồng loạt hàng chục ngàn người sau khi mua iPhone với giá 0 đồng hay 4 triệu đồng phá ngang hợp đồng đã ký, không sử dụng mạng đã bán, mở khóa và sử dụng các mạng khác... Lúc ấy, có lẽ hàng chục ngàn vụ kiện tranh chấp dân sự sẽ tiêu tốn nhiều thời gian và tiền bạc hơn mức tưởng tượng của các nhà mạng này. Khi người bán không có niềm tin ở người mua và ràng buộc pháp lý chưa quản được hết các rắc rối có thể nảy sinh thì việc “cầm tiền trước cho chắc” là điều khả dĩ nhất. Chỉ có những người dùng ít tiền nhưng mê công nghệ cao hi vọng được mua iPhone theo hướng trả góp phải một phen thất vọng. Một điều tốt nữa của việc này là khiến giá iPhone tại thị trường xách tay đã xuống một cách đáng kể để cạnh tranh, đây cũng là cơ hội cho người muốn sử dụng iPhone nhưng không có nhu cầu chuyển đổi mạng hay cố lục lọi trí nhớ xem còn ai mình chưa gọi để gọi, nhắn tin, chat... cho hết 1,2 triệu đồng/tháng nếu không thì hoài phí vậy!
Trần Gia