Trận chiến giữa các siêu sao của thung lũng Silicon sẽ định hình tương lai của điện toán di động như thế nào?
Ngày 5/1, Google đã làm một điều rất giống Apple. Trong buổi trình diễn tại Googleplex ở Mountain View, Calif., gã khổng lồ tìm kiếm 11 tuổi này đã công bố Nexus One, smartphone màn hình cảm ứng thời trang chạy trên hệ điều hành Android, được bán thông qua website bán lẻ do Google điều hành, đồng thời trưng bày dòng quảng cáo “Web meets phone” (“Web gặp gỡ điện thoại”), cũng đơn giản và lạc quan như dòng quảng cáo Apple đã dùng trong năm 2007 để giới thiệu iPhone “The Internet in your pocket” (“Internet trong túi bạn”).
Cùng ngày, Apple đã làm một điều rất giống Google. Steve Jobs, ông vua của những sự giới thiệu sản phẩm hào nhoáng và phát triển nội bộ, đã công bố một sáp nhập mang tính chiến lược. Với 275 triệu đô, Apple đã mua Quattro Wireless, công ty quảng cáo mới nổi bật trong việc đưa quảng cáo đến với những người sử dụng điện thoại di động dựa trên thói quen của họ.
Khi các công ty bắt đầu bắt chước người khác, thường đó là trường hợp cực kỳ xu nịnh hoặc chiến tranh. Trong trường hợp của Google và Apple, đó là cả hai. Cách nhau chỉ 10 dặm trong thung lũng Silicon, cả hai đã có mối quan hệ tốt trong gần 1 thập niên. Jobs và CEO Eric Schmidt của Google, đều 54 tuổi, đã trải qua nhiều năm trong những cuộc chiến riêng chống lại Microsoft trong khi Schmidt làm tại Sun Microsystems và Novell. Theo thời gian, họ đã tiến lên từ những đồng minh tinh thần thành những đồng minh chiến lược.
Schmidt đã phải rút khỏi ban giám đốc của Apple vì những mâu thuẫn ngày càng gia tăng
|
Jobs vẫn tin rằng hệ sinh thái ứng dụng vượt trội sẽ đảm bảo tăng trưởng cho iPhone
|
Khi Apple có một ghế trống trong ban giám đốc năm 2006, Jobs đã đề cử Schmidt. “Rõ ràng Eric đang làm một công việc tuyệt vời với tư cách CEO của Google”, Jobs nói vào thời điểm đó. Trong khi đó, Schmidt gọi Apple “là một trong những công ty trên thế giới mà tôi khâm phục nhất”.
Những căng thẳng trong mối quan hệ đặc biệt của thung lũng Silicon đã bắt đầu nổi lên vào cuối năm 2007, khi Google công bố kế hoạch phát triển Android cho các điện thoại di động. Apple đã công bố iPhone vào tháng 1 năm đó, và rõ ràng hai công ty sẽ cạnh tranh trong thị trường smartphone. Tuy nhiên, cả hai vẫn là những đối thủ nhỏ, với những đối thủ ghê gớm hơn trong các công ty như Nokia, Samsung và RIM. Chỉ sau khi các nhà phát triển phần mềm bắt đầu tạo ra hàng ngàn ứng dụng di động, và rõ ràng điện thoại sẽ trở thành máy tính của tương lai, xung đột đã bắt đầu trở nên nghiêm trọng. Mùa hè vừa qua, Apple đã từ chối chấp nhận hai ứng dụng Google bán cho người sử dụng iPhone, đặt ra câu hỏi về việc Apple sẽ cho phép bao nhiêu sự hiện diện của Google trên các thiết bị của mình. Tháng 8, Schmidt đã từ bỏ vị trí trong ban giám đốc. “Không may, khi Google tham gia nhiều hơn vào những công việc kinh doanh cốt lõi của Apple, sự hiệu quả của Eric với tư cách thành viên ban giám đốc Apple sẽ bị suy giảm đáng kể, vì ông ấy phải rút lui nhiều hơn khỏi các cuộc họp của chúng tôi”, Jobs giải thích.
Lúc này hai công ty đã đi vào giai đoạn mới đối lập hơn. Với Nexus One, Google, vốn đã bằng lòng cung cấp Android cho thiết bị của nhiều nhà sản xuất điện thoại, gia nhập cuộc chơi phần cứng, trở thành mối đe dọa trực tiếp cho iPhone. Với việc mua Quattro, Apple có ý định tạo ra những hình thức quảng cáo di động hoàn toàn mới, theo 3 nguồn tin thân cận với Apple cho biết. Mục tiêu không chỉ là để cạnh tranh với Google trong lĩnh vực tìm kiếm cũng như làm cho tìm kiếm trên điện thoại di động trở nên lỗi thời. “Apple và Google muốn nhiều hơn”, Chris Cunningham, nhà sáng lập công ty quảng cáo di động Appssavvy nhận định. “Họ đang nhắm đến cuộc chiến cuối cùng”.
Nữ phát ngôn viên Katie Cotton của Apple đã từ chối bình luận về kế hoạch quảng cáo của công ty hay mối quan hệ với Google. Nữ phát ngôn viên Katie Watson của Google nói công ty sẽ không cho phép các nhà quản lý trả lời cho bài báo này. Bà đã đưa ra 1 thông báo, được cho là của Vic Gundotra, phó chủ tịch bộ phận kỹ sư của Google: “Apple là đối tác quý giá của chúng tôi, và chúng tôi tiếp tục làm việc sát cánh với họ để giúp đưa toàn bộ hệ sinh thái di động tiến lên”.
Sự di chuyến đến di động
Ngành công nghệ đã có phần trong những cuộc đua tranh huyền thoại: IBM vs Digital Equipment Corp., Microsoft vs Netscape, American Online vs Yahoo!. Cuộc đua Apple vs Google có thể khiến tất cả chúng trông nhỏ bé. Cả hai công ty đều được tôn sùng bởi những khách hàng với niềm say mê thường được dành cho các diễn viên ngôi sao và những vận động viên chuyên nghiệp. Họ có ngân quỹ chiến tranh hàng chục tỷ đô, những nhà sáng lập nhìn xa trông rộng, và những tham vọng đối với smartphone, trình duyệt web, nhạc, và máy tính tablet đặt họ trên con đường dẫn tới va chạm.
Chiến trường chính trong tương lai gần là điện toán di động. Những nhà phân tích từng háo hức khi nói về Internet đang có cảm giác tương tự về tiềm năng của di động. Mary Meeker của Morgan Stanley dự báo rằng trong 5 năm tới nhiều người sử dụng sẽ đến với Internet qua các thiết bị di động hơn là PC để bàn. Việc sử dụng Internet trên máy để bàn đã dẫn đến sự xuất hiện của Google, eBay và Yahoo, nhưng những kẻ chiến thắng di động vẫn đang nổi lên. “Bây giờ đã đến lúc tiến lên”, Doug Clinton, nhà phân tích của Piper Jaffray nói. “Đó là về việc giành chiến thắng cuộc chiến hiện nay hơn là tham gia trận đánh ngày mai”. Hàng tỷ đô tăng trưởng có đủ chổ cho mọi người trong việc bán điện thoại, phần mềm và các dịch vụ.
Theo công ty nghiên cứu Gartner, tiền trong quảng cáo di động khá nhỏ, khoảng 2 tỷ đô vào năm ngoái, so với 60 tỷ đô cho toàn bộ Web. Nhưng việc tìm cách khiến quảng cáo di động sinh lợi hơn sẽ quan trọng hơn nhiều so với việc tham gia khi cuộc chơi bắt đầu tiến lên. Một công ty có thể ghìm chặt các quảng cáo di động và chia sẻ lợi nhuận với đội ngũ nhà phát triển ứng dụng ngày càng tăng – những người viết phần mềm tự do vốn tạo ra những chương trình di động khi thì hữu ích (Business Card Reader), khi thì giết thời gian (Flick Fishing) – có thể giành phần tốt nhất. Tạo ra hệ sinh thái ứng dụng và thiết bị mạnh mẽ nhất, bạn sẽ khiến đối thủ đuổi theo bở hơi tai. “Nền tảng di động tạo ra nhiều cách kiếm tiền nhất”, David Hyman, giám đốc điều hành MOG, dịch vụ nhạc Internet vốn đang phát triển các ứng dụng di động nhận định.
Apple có sự dẫn đầu đáng kể trong việc thiết lập hệ sinh thái này. Các nhà phát triển đã tạo ra hơn 125 ngàn ứng dụng di động cho các thiết bị Apple – gấp 7 lần số lượng trên Android – và sự đa dạng bất tận của các ứng dụng đã giúp iPhone nhanh chóng chiếm 14% thị phần smartphone, so với 3,5% của mọi thiết bị được cấp sức mạnh bởi Android gộp lại, theo ước tính của công ty nghiên cứu thị trường IDC. Nhưng trong vài tháng qua, ngày càng nhiều nhà phát triển ứng dụng đã phàn nàn rằng họ không thể kiếm tiền trên sản phẩm của họ. Những ứng dụng miễn phí đã trở nên thông thường, và rất ít ứng dụng bán với giá hơn 99 xu.
Một số nhà phát triển đã hưởng lợi bằng cách nhúng quảng cáo trong ứng dụng của họ, nhưng khoản tiền thu được thường không đáng kể vì các quảng cáo thường là phiên bản thu nhỏ ít hiệu quả của hình thức banner Web của chúng. Theo 1 nguồn tin thân cận với Jobs cho biết, Jobs đã nhận ra điều này và việc cải thiện tình hình đó sẽ khiến Apple trở nên khó bị đánh bại hơn nữa.
Không phải là người ngại thử thách, đặc biệt khi nó vi phạm sự nhạy cảm mỹ học của ông, Jobs và ban lãnh đạo đã thảo luận những biện pháp đại tu quảng cáo di động theo cách tương tự như họ đã cách mạng hóa máy nghe nhạc và điện thoại, theo hai nguồn tin thân cận với công ty cho biết. Các nguồn tin không tiết lộ những kế hoạch đặc biệt về Apple nhưng nói có vài phương pháp quảng cáo khả thi. Apple có thể triển khai dữ liệu người dùng và công nghệ vị trí địa lý để khiến quảng cáo trở nên liên quan hơn, vì thế người sử dụng lướt web di động vào giờ ăn trưa có thể nhận quảng cáo về những giảm giá đặc biệt tại nhà hàng gần đó. Nó cũng có thể dùng khả năng của iPhone theo những cách sáng tạo – chẳng hạn việc ai đó lắc thiết bị để kiếm giảm giá theo cùng cách họ làm để lắc xúc xắc trong đánh bạc.
Để làm được, Apple nhận ra nó cần một mạng lưới các nhà quảng cáo và công nghệ để cung cấp quảng cáo theo thói quen của người tiêu dùng. Mùa thu năm 2009, Apple đã tham gia đấu giá mua AdMob, người dẫn đầu trong ngành quảng cáo di động mới nổi. Nó là mục tiêu hoàn toàn hợp lý; hơn phân nửa quảng cáo AdMod cung cấp trên các smartphone kết thúc trên iPhone hay iPod Touch (vốn cũng chạy các ứng dụng của Apple). Nhưng trước khi Apple có thể đi đến thỏa thuận, Google đã nhảy vào, bằng cách tuyên bố vào ngày 8/11 rằng họ sẽ trả 750 triệu đô để mua công ty này.
Bị qua mặt trong chọn lựa đầu tiên, Apple đã nhanh chóng quay sang Quattro Wireless có trụ sở tại Waltham, đối thủ gần nhất của AdMob. Nghe đồn khi Apple đã công bố thỏa thuận, Jobs đã trao cho CEO Andrew Miller của Quattro chức phó chủ tịch bộ phận quảng cáo di động. Phó chủ tịch là danh hiệu hiếm tại Apple, và Miller là người đầu tiên từng được bổ nhiệm cho bộ phận quảng cáo trực tuyến. Apple cũng đã thuê 1 chuyên gia M&A để cạnh tranh tốt hơn về các thỏa thuận.
Đối với hầu như bất kỳ công ty nào, việc thách thức Google trong lĩnh vực quảng cáo tìm kiếm sẽ là điều điên rồ. Google thống trị lĩnh vực tìm kiếm truyền thống với hơn 65% thị phần, và thị phần tìm kiếm của họ trên điện thoại di động thậm chí còn ấn tượng hơn. Hơn 1 triệu công ty trả tiền cho những từ khóa xuất hiện dọc theo các kết quả tìm kiếm, và hầu hết chuyên gia đều công nhận sự di trú đến các thiết bị di động khi nhiều người dùng chúng cho các nhiệm vụ điện toán.
Nhưng tìm kiếm di động đã không thăng hoa. Gartner ước tính 924 triệu đô đã được chi cho quảng cáo di động khắp thế giới trong năm qua, chiếm chưa đến 2% tổng quảng cáo Internet. Vấn đề là thói quen của người sử dụng không nhất quán giữa thiết bị di động và máy để bàn. Nhiều người e ngại việc gọi các thanh tìm kiếm nhỏ xíu trên điện thoại và đặt ra truy vấn bằng cách dùng bàn phím chật chội. Quảng cáo tìm kiếm thường ít hiệu quả hơn, vì mọi người miễn cưỡng trong việc xem quảng cáo trên màn hình trình duyệt của điện thoại. Trong nhiều trường hợp, các ứng dụng tỏ ra hiệu quả hơn; sẽ mất ít bước để tìm cửa hàng sushi ngon nhất tại địa phương bằng cách dùng những ứng dụng từ Urbanspoon hay Yelp hơn là gõ “sushi địa phương ngon nhất” vào thanh tìm kiếm và duyệt kết quả. “Eric Schmidt nói vấn đề tìm kiếm đã được giải quyết 99%, nhưng, đó là nói vậy thôi”, Jonathan Yarmis, nhà nghiên cứu của công ty tư vấn Ovum nói. “Thực tế rằng tôi phải đến thanh tìm kiếm là dấu hiệu của sự thất bại rồi”.
Apple có kho dữ liệu quý giá có thể giúp thúc đẩy công việc kinh doanh quảng cáo. Nó biết chính xác những ứng dụng, podcast, video và bài hát nào mà mọi người download từ iTunes; trong nhiều trường hợp nó có thông tin khách hàng chi tiết như số thẻ tín dụng và địa chỉ nhà. Điều này cho Apple cơ hội trộn lẫn quảng cáo và thương mại điện tử theo nhiều cách mới, đặc biệt sau khi mua Quattro. Công ty mới này đã làm việc với những người quảng cáo, kể cả Ford, Netflix, và Procter & Gamble, để giúp họ biết khi nào và nơi đặt quảng cáo trên website của các nhà xuất bản như Sports Illustrated và CBS News. Bằng cách gắn công nghệ cung cấp quảng cáo của Quattro vào công nghệ của mình, Apple sẽ có thể cho các nhà quảng cáo biết bao lâu và dưới những điều kiện nào thì ai đó nhấp vào quảng cáo cụ thể nào đó.
“Apple là một trong ít thương hiệu có thể thực sự đấu tay đôi với Google”, Kevin Lee, giám đốc điều hành của công ty tiếp thị quảng cáo tìm kiếm Didit nhận định. Công nghệ cũng có thể được sử dụng trên máy tính tablet mà Apple dự kiến giới thiệu cuối tháng này.
Apple có cơ hội trộn lẫn quảng cáo và thương mại điện tử theo nhiều cách mới, đặc biệt sau khi mua Quattro.
Sự an toàn trong những con số
Khi Google giới thiệu Android vào năm 2007, công ty nói họ sẽ tập trung vào việc phát triển phần mềm hệ điều hành và cho phép các nhà sản xuất điện thoại truyền thống, chẳng hạn Motorola và HTC, chế tạo thiết bị. Chiến lược tương tự như chiến lược của Microsoft trong lĩnh vực máy tính cá nhân, làm việc với hàng chục đối tác để tấn công mọi lĩnh vực sản phẩm, khu vực địa lý, và dân số. “Một hay hai thiết bị không phải là vấn đề”, Andy Rubin, người đứng đầu bộ phận Android của Google đã phát biểu sau sự kiện Nexus One. “20, 30 hay 100 thiết bị, tất cả đều chạy cùng phần mềm – đó mới là vấn đề”.
Nhưng sự xuất hiện của Nexus One chứng tỏ Google đã xem là Android không giành được thị phần đủ nhanh. “Số lượng, chất lượng và sự đa dạng của các điện thoại Android trên thị trường hiện nay đã vượt quá những kỳ vọng lạc quan nhất của chúng tôi”, phó chủ tịch quản lý sản phẩm Google, Mario Queiroz, nói tại buổi công bố tháng 1. “Nhưng chúng tôi muốn làm nhiều hơn”. Thị trường di động quá quan trọng đến nỗi Google không thể phụ thuộc vào các công ty khác để tiếp cận; Google hy vọng cuộc tấn công của Nexus One sẽ thiết lập chỗ đứng trong thị trường smartphone để công ty có thể kiểm soát số phận của mình.
Nexus One không phải là không có rủi ro. Các nhà sản xuất phần cứng Android có thể do dự trong việc phải cạnh tranh với người được cho là đối tác của họ. “Nếu Nexus One tốt, tại sao bạn muốn mua điện thoại khác?”, Edward J. Zander, cựu CEO của Motorola, người tỏ ra ngạc nhiên về việc Google sẽ đi xa đến mức tham gia lĩnh vực phần cứng, đặt câu hỏi. “Ít ra Microsoft không bao giờ xây dựng PC”.
Trong khi đó, Google biết lỗ hổng của nó trong quảng cáo di động và đang gấp rút cải thiện. Schmidt tin quảng cáo di động sẽ trở nên quan trọng hơn quảng cáo trên PC trong tương lai, phần lớn vì sự cá nhân hóa và địa phương hóa. Mặc dù Google từ chối thảo luận về kế hoạch của họ cho bài báo này, Schmidt đã lộ ra ý tưởng rằng cuối cùng một số điện thoại di động có thể miễn phí cho người tiêu dùng, trong đó quảng cáo bù đắp cho chi phí. “Nếu Google có thể làm điều đó, họ sẽ không thể bị đụng đến”, cố vấn công nghệ John Metcalfe, người đã làm việc với Google trong các dự án di động khẳng định. “Apple sẽ không thể đưa ra sự đáp trả cho điều đó”.
Dĩ nhiên cả Apple và Google đều có thể phát đạt khi điện toán tiến đến di động. Nhưng sẽ có những người thua cuộc. Microsoft đang nhanh chóng trở nên mờ nhạt trong lĩnh vực smartphone khi các nhà sản xuất thiết bị hướng sự chú ý ra khỏi Windows Mobile, vốn không có nhiều ứng dụng hay nhà phát triển bằng Android và Apple. Nokia, nhà sản xuất điện thoại di động lớn nhất thế giới, cũng đang vật lộn; cửa hàng trực tuyến Ovi của hãng gần như là vô danh nếu so với cửa hàng iTunes của Apple. Thậm chí Samsung và LG Electronics, những nhà sản xuất điện thoại Hàn Quốc nổi tiếng từ lâu nhờ công nghệ tiên tiến, cũng đang mất đất. “Các nhà sản xuất điện thoại di động lâu đời hơn không bao giờ phải xử lý với phần mềm hay các nhà phát triển phần mềm”, Shaw Wu, nhà phân tích của Kaufman Bros giải thích. “Chỉ là nó không nằm trong DNA của họ. Nhưng thế giới đang di chuyển theo cách đó”.
Bing đang bay cao?
Một số nhà phân tích tin rằng cuộc chiến Apple – Google có thể trở nên khốc liệt hơn trong những tháng tới. Yarmis của Ovum nghĩ Apple có thể sớm quyết định gạt bỏ Google với tư cách cỗ máy tìm kiếm mặc định trên các thiết bị của mình, chủ yếu nhằm cắt Google khỏi nguồn dữ liệu di động có thể được dùng để cải thiện quảng cáo và công nghệ Android. Theo Yarmis, Jobs có thể ký thỏa thuận với Microsoft để biến Bing thành cỗ máy chọn lựa của Apple, hay thậm chí tung ra cỗ máy tìm kiếm riêng. “Tôi hoàn toàn trông đợi Apple làm điều gì đó trong lĩnh vực tìm kiếm”, ông nói thêm. “Nếu để có được toàn bộ số tiền quảng cáo này, tại sao họ lại muốn Google trên iPhone?”
Dù bất kỳ điều gì xảy ra, rõ ràng Apple và Google đều sẽ đối đầu với nhiều xung đột hơn. Android là mối đe dọa cho công việc kinh doanh iPhone vốn đã nhanh chóng chiếm hơn 30% doanh thu của Apple. Trong khi đó, gần như mọi sự gia tăng trong lĩnh vực tìm kiếm có thể đến từ các thiết bị di động, trong đó Piper Jaffray dự báo nó sẽ chiếm 23,5% thị trường tìm kiếm vào năm 2016, tăng vọt so với chưa đến 5% hiện nay. Điều này chuẩn bị cho một sự kiện mới chủ chốt trong lĩnh vực công nghệ. “Cuộc kình địch này sẽ tăng tốc sự đổi mới”, Andreas Bechtolsheim, đồng sáng lập Sun Microsystems đồng thời là nhà đầu tư đầu tiên vào Google, cho biết. “Apple tiến khá nhanh nhưng việc có ai đó đuổi theo luôn khiến bạn chạy nhanh hơn. Điều này sẽ tốt cho người tiêu dùng”.
Tuy nhiên trong một cuộc chiến về tương lai của điện toán, tình bạn hầu như chắc chắn sẽ là nạn nhân của sự tiến bộ. “Bạn có thể cảm nhận sự căng thẳng đang tăng lên”, nhà phân tích Gene Munster của Piper Jaffray nói. “Mãi cho đến Nexus One, sự cạnh tranh nằm ở chiều dài của đôi tay. Nhưng iPhone là con cưng của Apple. Lúc này nó là cá nhân”.
Lộ trình dẫn tới va chạm
Apple và Google, từng là đồng minh thân thiết, nay đang cạnh tranh trên ngày càng nhiều mặt trận
Smartphone
Apple đã đưa iPhone chiếm 14% thị phần smartphone trong 3 năm. Kế hoạch ban đầu của Google để cho phép các đối tác phần cứng chế tạo điện thoại chạy phần mềm Android của họ chỉ giành được một phần nhỏ thị phần. Vì thế Google, đang có khả năng chọc tức các nhà sản xuất điện thoại Android, đã công bố điện thoại Nexus One của riêng mình.
Phần mềm di động
125 ngàn ứng dụng mà người sử dụng iPhone có thể tải về giúp tăng sự phổ biến của các thiết bị Apple và đem lại cho nó ảnh hưởng về cách mọi người sử dụng điện thoại. Thay vì dùng tìm kiếm của Google, người sử dụng iPhone có thể khởi chạy ứng dụng New York Times để xem tin tức hoặc ứng dụng Yelp để tìm nhà hàng địa phương. Google đứng sau khá xa với 18 ngàn ứng dụng Android.
Quảng cáo
Công việc kinh doanh cốt lõi của Google là quảng cáo, với hầu hết doanh thu đến từ quảng cáo văn bản xuất hiện dọc theo kết quả tìm kiếm. Apple định tấn công vào công việc kinh doanh quảng cáo di động mà Google đã để mắt đến bằng cách tạo ra những cách mới để quảng cáo bên trong các ứng dụng trên iPhone và những thiết bị Apple khác.
Máy tính cá nhân
Apple vẫn sẽ có gần 40% doanh thu từ các máy tính Mac đang chạy hệ điều hành của mình. Hiện Google đang phát triển Android để chạy các máy tính cạnh tranh và đã thiết kế 1 hệ điều hành riêng, Chrome OS, để lướt web máy tính đơn giản hơn. Cả hai công ty đều sớm ủng hộ tablet.
Giải trí
Trong khi Apple đã trở thành nhà bán lẻ nhạc lớn nhất thế giới, Google chỉ bắt đầu sử dụng cỗ máy tìm kiếm nhằm đưa mọi người đến với những đối thủ của Apple để chơi và mua bài hát. Google sở hữu YouTube, còn Apple đang cộng thêm nhiều video hơn cho iTunes, nghe đồn là bao gồm nỗ lực cung cấp các đăng ký thuê bao kiểu truyền hình cáp cho những chương trình của CBS, ABC và nhiều kênh khác.
Sát nhập
Apple và Google, với lần lượt 23 tỷ và 22 tỷ đô tiền mặt và công trái ngắn hạn, đang ngày càng cạnh tranh trong việc mua những công ty mới nổi tương tự. Google đã thắng trong việc đấu giá mua dịch vụ quảng cáo AdMob, sau đó Apple qua mặt Google trong vụ mua website nhạc LaLa Media năm ngoái. Apple đang tăng thêm nhân sự và quy trình để cạnh tranh tốt hơn trong các thỏa thuận.
|
Apple sẵn sàng mua sắm chưa?
Công ty đã thuê một chủ ngân hàng Goldman và trở nên sính mua sắm hơn
Về mặt lịch sử, Steve Jobs không phải là loại người thích mua bán sát nhập. Kể từ khi ông trở lại Apple với vai trò giám đốc điều hành năm 1997, công ty chỉ mua 11 công ty nhỏ, ít hơn những đối tác tại thung lũng Silicon như Cisco Systems hay HP. Google đã mua 11 công ty chỉ trong 18 tháng qua. Năm ngoái, Apple đã lặng lẽ thuê 1 lãnh đạo của ngân hàng đầu tư Goldman Sachs, Adrian Perica, để giúp công ty tiến hành các thỏa thuận. Nhiều nguồn tin gần gũi Apple cho hay họ tin Perica là chuyên gia M&A chuyên dụng đầu tiên về nhân sự. Công ty cũng đã tăng tốc độ sát nhập: 3 trong số 11 thỏa thuận của Jobs đến trong 5 tháng qua, kể cả vụ mua Quattro Wireless trị giá 275 triệu đô, thương vụ lớn nhất kể từ lần trở lại của Jobs. “Căn cứ vào giá cổ phiếu mạnh của Apple, nó đang ở vị thế để tỏ ra hào phóng (trong việc tiến hành các thỏa thuận)”, theo Michael Kwatinetz, đối tác chung với các nhà tư bản đầu tư mạo hiểm Azure Capital Partners ở thung lũng Silicon nhận xét. Nữ phát ngôn viên Katie Cotton của Apple đã từ chối bình luận về chiến lược sát nhập của công ty hay việc nó có các chuyên gia nhân sự trước đây không. Từ lâu Jobs đã thích công ty mình phát triển công nghệ nội bộ và tránh những rủi ro đi kèm với việc kết hợp những công ty khác vào nền văn hóa độc nhất vô nhị của Apple.
Trước đây không có nỗ lực M&A hữu hiệu nào, theo 3 cựu quản lý của công ty cho biết. Thay vào đó, các giám đốc kinh doanh được cho là sẽ để mắt đến các thỏa thuận và báo cho Jobs nếu họ nghĩ có 1 thương vụ có lợi cần tiến hành. Sau khi được Jobs chấp thuận, người nêu ra ý tưởng sẽ tập hợp một đội để đưa ra các điều khoản thương lượng, và soạn thảo các chi tiết quản trị. “Nó là siêu đặc biệt”, một trong các cựu quản lý nhận xét.
Nhưng Apple đã thua 1 thỏa thuận năm ngoái, một phần vì phương pháp cải tiến của nó. Khi công ty đang thương lượng với công ty quảng cáo di động AdMob mùa thu vừa qua, Google đã nhảy vào và nhanh chóng mua công ty này với 750 triệu đô.
Perica giúp đảm bảo Apple không phạm sai lầm tương tự với thỏa thuận tiếp theo, theo 4 nguồn tin thân cận với tình huống cho biết. Cuối năm ngoái, Apple đã tham gia đấu giá website nhạc trực tuyến Lala.com, sau khi Google và vài người mua tiềm năng khác đã tham gia. Công ty đã xúc tiến nhanh một cách bất thường, khép lại thoả thuận trong vài tuần hơn là 2 đến 3 tháng theo truyền thống. Rõ ràng Apple không muốn thua lần nữa, và đặc biệt không muốn thua Google. “Họ luôn đi chậm trong M&A, nhưng điều đó đang thay đổi”, một chủ ngân hàng tại thung lũng Silicon cho biết.
Perica nổi tiếng thẳng thắng và dễ thương. Ông tốt nghiệp West Point và là sĩ quan quân đội Mỹ trước khi gia nhập Goldman. Trong khi ông không báo cáo trực tiếp cho Jobs và không phải là một phần trong đội ngũ cao cấp nhất của Apple, “ông mang một DNA không phải là bẩm sinh của Apple”, một chủ ngân hàng đầu tư đã làm việc với công ty nhận định. Có những lý do chiến lược hiển nhiên khiến Apple có thể muốn hăng hái sát nhập hơn. Công ty đang vượt ra ngoài nền tảng truyền thống trong lĩnh vực máy tính cá nhân và tấn công vào smartphone và điện toán di động. Khi điện toán di động định hình, Apple, Google, Nokia và những gã khổng lồ công nghệ truyền thống khác đã trở nên tích cực hơn trong việc tìm kiếm những công ty mới nổi có thể giúp họ nhanh chóng nắm bắt những cuộc chiến mới.
Trong trường hợp của Apple, công ty có ngân sách “chiến tranh” 23 tỷ đô tiền mặt và công trái ngắn hạn để theo đuổi các thỏa thuận sát nhập. “Mô hình kinh doanh của họ đang phát triển, và bạn có thể chờ đợi họ mở rộng những chân trời”, Bill Whyman, nhà phân tích của International Strategy & Investment nói.
Nhiều chuyên gia tin Apple vẫn sẽ không tiến hành bất kỳ thỏa thuận lớn nào – hàng tỷ đô – những thương vụ hao tốn giấy mực mà các công ty khác nhắm đến. Whyman nói Apple là “cây hữu cơ” và có thể sẽ tiếp tục thực hiện những vụ sát nhập nhỏ. Rich Geruson, cựu lãnh đạo Nokia từng ngồi trong ban lãnh đạo của 7 công ty mới, nói những công ty lớn như Google thường chờ đợi trong việc mua 1 công ty mới trong thị trường đang nổi cho đến khi họ thấy công ty nào chiếm ưu thế nhất. Nhưng điều đó không đúng với Apple. “Mô hình tôi nhìn thấy với Apple là họ mua những công ty rất, rất nhỏ”.
|
Giống nhau, nhưng khác biệt
|
|
Google
|
Apple
|
Ngày thành lập
|
1998
|
1976
|
CEO
|
Eric Schmidt
|
Steve Jobs
|
Lương CEO
|
1 đô/năm
|
1 đô/năm
|
Tổng hành dinh
|
Googleplex, Mountain View
|
Infinite Loop campus, Cupertino
|
Giá trị thị trường
|
186 tỷ đô
|
190 tỷ đô
|
Khẩu hiệu
|
Don’t be evil
|
Think different
|
Chìa khóa thành công
|
Các thuật toán
|
Sự tao nhã
|
Nội quy công việc
|
20% thời gian của nhân viên dành cho các dự án riêng
|
120% thời gian của nhân viên dành cho các dự án của Jobs
|
Những nhân viên quan trọng
|
Các kỹ sư
|
Các nhà thiết kế
|
Các quyết định được đưa ra như thế nào
|
Dữ liệu, dữ liệu, dữ liệu
|
Vì Steve Jobs nói thế
|
Chuyên cơ của các nhà sáng lập
|
Boeing 767
|
Gulfstream V
|
Xe hơi riêng
|
Toyota Prius
|
Mercedez SL55
|
Thách thức lớn
|
Họ có thể kiếm tiền trên bất cứ thứ gì trừ tìm kiếm không?
|
Có bất cứ ai ngoài Jobs có tầm nhìn không?
|
Peter Burrows (BusinessWeek)