Mô hình điểm Bưu điện Văn hoá xã (BĐVHX) là một trong những chủ trương của Nhà nước ta nhằm nâng cao đời sống văn hoá tinh thần, góp phần xây dựng, phát triển kinh tế- xã hội khu vực nông thôn. Đây là một mô hình găn kết giữa hai ngành văn hoá và bưu điện, là nơi người dân có thể tiếp cận thông tin qua sách báo, qua các dịch vụ bưu chính viễn thông và công nghệ thông tin do các ngành cung cấp.
Toàn tỉnh Đắk Lắk hiện có 136 điểm bưu điện Văn hóa xã, giảm 05 điểm so với năm 2008, do không có người phục vụ. Số điểm Bưu điện văn hóa xã có kết nối Internet là 25 điểm, phát hành báo chí là 8.500.000 tờ, cuốn. Việc tổ chức kinh doanh gặp nhiều khó khăn do chi phí cao và nhu cầu thị trường thấp, chậm đổi mới nên không theo kịp sự bùng nổ công nghệ thông tin. Sau quá trình hoạt động, các điểm BĐVHX đã không phát huy được hiệu quả, nhiều điểm bưu điện đìu hiu, nhân viên bưu điện đành phải nghỉ việc vì thu nhập không đủ trang trải cho cuộc sống.
Ngoài việc cung cấp các dịch vụ bưu chính viễn thông, điểm BĐVHX còn góp phần thiết thực vào công tác xây dựng văn hóa cơ sở; đây cũng là kênh tuyên truyền các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước tới người dân nhanh chóng, gần gũi và hiệu quả thông qua sách, báo miễn phí phục vụ nhân dân. Dù vậy, nguồn sách cung cấp chưa được phong phú, chưa đáp ứng nhu cầu người dân, nhất là những sách về kỹ thuật nông nghiệp, y tế, pháp luật, sách phục vụ học tập cho học sinh. Sách báo phân về các điểm mang tính bình quân, trong khi nhu cầu đọc sách báo của người dân không đồng đều, có điểm không đủ sách báo cho bạn đọc, nhưng có nơi thì hầu như không có độc giả. Sau thời gian hoạt động, nhiều điểm BĐVHX đã có dấu hiệu xuống cấp tường nứt, hàng rào, giếng nước, khu vệ sinh bị hư hỏng không thể đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt của nhân viên. Diện tích đất cấp cho các điểm BĐVHX còn nhỏ… Do khó khăn về giao thông, hạ tầng mạng cũng như nhu cầu sử dụng của người dân còn hạn chế nên các dịch vụ mới như chuyển phát nhanh, chuyển tiền nhanh và các dịch vụ khác chưa được đưa xuống phục vụ tại điểm BĐVHX.
Để tháo gỡ khó khăn cho các điểm BĐVHX trên địa bàn tỉnh, cần có những mô hình, biện pháp, cách thức khắc phục để phát huy tính xã hội hóa của các điểm BĐVHX. Theo đó, điểm BĐVHX cần tăng cường lồng ghép các hoạt động viễn thông - dịch vụ - kinh doanh, triển khai các mô hình thí điểm như: Gắn các hoạt động của điểm BĐVHX với các hoạt động chung của các doanh nghiệp bưu chính, viễn thông, Internet, lồng ghép hoạt động giữa điểm BĐVHX với thư viện tại các xã vùng sâu, vùng xa; mô hình khoán theo chủ trương của Tổng công ty bưu chính Việt Nam áp dụng tại các khu vực thị trấn, thị xã để tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động và kinh doanh tại các điểm BĐVHX.
Bá Thăng