BD-Live trong thực tế

Bạn có còn nhớ các tính năng DVD-ROM trên các tựa phim đã phát hành? Lần gần đây nhất bạn xem hay dùng chúng là khi nào? Trong khoảng thời gian ngắn khi DVD bắt đầu bùng nổ, các studio làm phim đã phát triển các tính năng ROM như một trong những tiến bộ công nghệ lớn của định dạng này. Ngoài những lời thuyết minh audio bình thường, các cảnh bị bỏ, và các đoạn phim ngắn trên đĩa, các studio còn có thể tăng thêm nội dung mà chỉ có thể truy cập bằng máy tính. Ví dụ, khi các ông chủ của Matrix DVD muốn xem các đoạn trailer của phim họ phải kết nối với Internet và download từ Website của studio qua phần ROM của đĩa.

Bạn có còn nhớ các tính năng DVD-ROM trên các tựa phim đã phát hành? Lần gần đây nhất bạn xem hay dùng chúng là khi nào? Trong khoảng thời gian ngắn khi DVD bắt đầu bùng nổ, các studio làm phim đã phát triển các tính năng ROM như một trong những tiến bộ công nghệ lớn của định dạng này. Ngoài những lời thuyết minh audio bình thường, các cảnh bị bỏ, và các đoạn phim ngắn trên đĩa, các studio còn có thể tăng thêm nội dung mà chỉ có thể truy cập bằng máy tính. Ví dụ, khi các ông chủ của Matrix DVD muốn xem các đoạn trailer của phim họ phải kết nối với Internet và download từ Website của studio qua phần ROM của đĩa. Dù DVD-ROM là một khái niệm khá thú vị, nhưng hầu hết người xem đều thất vọng về cách vận hành của nó. Họ không muốn dùng máy tính để chơi đĩa, và trong hầu hết các trường hợp họ cũng không muốn download phần mềm độc quyền mà đĩa đòi hỏi. Quan trọng hơn nữa, họ không hiểu tại sao những tính năng này lại không có trong các nội dung đĩa bình thường mà họ có thể xem trên các đầu DVD thông thường. Cuối cùng, các studio phải thừa nhận rằng điều này chẳng có gì hay. Các tính năng ROM trên DVD bây giờ không còn thường thấy như trước nữa.

Vì đang ở trong thời đại độ nét cao, các studio rất háo hức phô trương những tính năng tiên tiến của Blu-ray so với DVD tiêu chuẩn. Dĩ nhiên, video độ nét cao và audio trung thực chính là các điểm ăn tiền nhất của định dạng này. Kế đến là các chức năng tương tác như Bonus View và BD-Live. BD-Live là dạng thức đĩa thế kỷ 21 dựa trên ý tưởng DVD-ROM cũ, nhưng nó mạnh hơn và thân thiện hơn. Cái lợi của BD-Live là nó không đòi hỏi phải dùng máy tính để xem hay cần các phần mềm đặc biệt. Mặt khác, BD-Live đòi hỏi một đầu Blu-ray phù hợp—Profile 2.0. Đáng tiếc là không phải model nào cũng đáp ứng được nhu cầu đó. Nếu đầu đĩa của bạn không phải là Profile 2.0, thì tính năng BD-Live của đĩa sẽ không hoạt động. Những lựa chọn này hoặc sẽ hiện ra trong menu của đĩa hoặc chúng sẽ tạo ra một thông điệp báo lỗi. May mắn là thiết bị bán chạy nhất của định dạng này (PlayStation 3 của Sony) hoàn toàn tương thích BD-Live. Nhiều nhà sản xuất bây giờ cũng đã tích hợp BD-Live vào các đầu đĩa độc lập mới nhất của họ. Bạn phải tìm chính xác cụm từ “BD-Live” trong phần thông số kỹ thuật của thiết bị trước khi mua. Dù thiết bị có viết là hỗ trợ các chức năng Java thì nó cũng không chắc là có BD-Live đâu.

BD-Live có lợi ích gì?

Khi đã có đầu đĩa Profile 2.0 được kết nối trực tuyến qua giắc cắm Ethernet của máy (hoặc Wi-Fi nếu là PS3), thì một đĩa Blu-ray có BD-Live có thể giúp bạn download nội dung đó ngay khi bạn nhét đĩa vào. Nếu không có, hãy vào lựa chọn BD-Live trong bảng menu chính. Dù trong trường hợp nào, đĩa cũng sẽ dẫn bạn đến trang Web của studio để lấy phim. Ở đó sẽ có một giao diện menu mới liệt kê các tính năng cho bạn. Tùy vào từng loại tính năng cụ thể, bạn có thể sẽ download được nội dung ngay lập tức. Nếu không, trước hết bạn sẽ phải đăng ký ID đăng nhập và mật khẩu với studio. Trong một số trường hợp, bạn có thể dùng keypad trên màn ảnh và các nút chỉnh hướng trên remote của máy để thực hiện thao tác này trên BD-Live portal. Trong những trường hợp khác, đĩa sẽ hướng dẫn bạn sử dụng máy tính để vào các Website BD-Live của studio đó để bạn đăng ký. Một điển hình là công ty Disney thích sử dụng cách này hơn. Sau khi bạn đã đăng ký thông tin của mình trên DisneyBDLiveNetwork.com, hãy đăng nhập bằng đầu đĩa của mình với ID và mật khẩu đó để truy cập vào các tính năng.

Vì BD-Live là một bước phát triển tương đối mới (mãi đến giữa năm 2008, PS3 mới cập nhật lên BD-Live), nên chúng ta vẫn chỉ mới được thấy những sáng tạo nội dung ban sơ. Một số tính năng phức tạp hơn hoặc có tính tương tác cao hơn những tính năng khác. Ở cấp độ căn bản nhất, BD-Live portal có thể cung cấp các trailer, video, hoặc các đoạn phim ngắn chưa có trong đĩa. Nhiều bộ phim BD-Live của Sony không có nội dung trực tuyến nào, chỉ có bảng liệt kê các trailer không có liên hệ gì. Những tựa phim khác của Sony như Starship Troopers 3: Marauder và Resident Evil: Degeneration cung cấp cho bạn cảnh quay từ các cuộc bàn luận ComicCon về những phim này với các lựa chọn chất lượng SD và HD (các phiên bản SD download nhanh hơn nhiều). Trong số những video có tính giải trí cao hơn trên BD-Live, có các đoạn phim “Dispatches from the Edge of Madness” trên Blu-ray của Dream Works do Tropic Thunder phát hành. Trong những đoạn phim này, các thành viên trong đoàn làm phim tiếp tục diễn vai của mình để tạo ra những cuộc phỏng vấn đằng sau hội trường kỳ lạ để có được những đoạn phim lồng phim (film-within-the-film).

Các ví dụ trên là những video clip trung thực không có thành phần tương tác nào. Dĩ nhiên, điều này đặt ra câu hỏi rằng tại sao các video này lại không có trong nội dung đĩa bình thường ngay từ đầu. Trong một số đề tựa, việc thiếu khoảng trống dữ liệu trên đĩa là một nguyên nhân. Nguyên nhân chính đáng hơn có thể là màn ảnh luôn luôn bị thu hẹp lại khi chuyển từ phiên bản ở rạp sang phiên bản video gia đình. Đôi khi một nội dung bổ sung nào đó vẫn chưa có vào lúc đĩa được phát hành. Nếu các studio cố tình làm vậy, thì có thể họ dùng BD-Live để giữ cho nội dung phim được mới dù phim đã phát hành từ lâu. Giả định là đạo diễn của một phim ghi âm một đoạn bình luận audio mới nhiều tháng sau khi Blu-ray được bán ra. Người xem có thể không cần phải mua một đĩa Special Edition (phiên bản đặc biệt) để xem. Họ chỉ cần download đoạn âm thanh đó vào đầu đĩa và xem bằng chiếc đĩa mình đã mua.

Hầu hết người sử dụng sẽ thích các tính năng tương tác thực hơn dù chúng không dùng được nếu thiếu Internet. Cả studio của Hellboy II và The Dark Knight đều tổ chức các sự kiện chat trực tiếp cho phép người xem xem phim và gửi các câu hỏi trên màn ảnh lên cho đạo diễn. Sleeping Beauty của Disney có lựa chọn Movie Chat cho phép bạn gửi thông điệp cho bạn bè bất cứ lúc nào. The X-Files: I Want to Believe gồm một game trực tuyến cho phép các fan thám hiểm các manh mối của một câu chuyện bí ẩn và buôn bán thông tin với nhau để giải quyết bí ẩn đó.

Một số tính năng đòi hỏi phải dùng đến máy tính. Với Movie Mail của Sleeping Beauty, bạn có thể ghi lại một đoạn video bằng Webcam, upload lên server của Disney, và chuyển đến một người bạn. Người nhận có thể xem đoạn phim đó bằng một ô hình khác (picture-in-picture) trong khi đang xem bộ phim Blu-ray của mình. Cũng vậy, người xem có thể ghi lại và upload Fan Commentaires (lời bình từ fan) của họ về phim The Dark Knight đến Warner Home Video BD-Live portal, tại đó mọi người có thể download và xem chúng. Vào thời điểm viết bài viết này, hàng ngàn lời bình từ các fan đã được đưa lên.

Có lẽ tính năng tương tác BD-Live ngớ ngẩn nhất cho đến giờ là lựa chọn “Put Yourself in the Film” của Starship Troopers và  Starship Troppers 3. Sau khi bạn đăng ký và đăng nhập vào BD-Live portal của một trong hai đĩa này, Sony sẽ e-mail cho bạn phần hướng dẫn cách upload hình ảnh cá nhân từ máy tính. Khi đã sẵn sàng, bạn phải vào lại trong BD-Live và canh thẳng mặt vào cơ thể của một lính thiết giáp (trooper) bằng hình vẽ (nam hoặc nữ). Khi bạn trở lại menu chính của đĩa, bạn sẽ thấy một lựa chọn mới trong phần các tính năng bổ sung là xem một số clip trong bộ phim với gương mặt của bạn trong đó. Thao tác này tốn khá nhiều thời gian, và kết quả trông rất buồn cười.

Thử thách của BD-Live

Dù rất có tiềm năng, BD-Live vẫn vướng phải một số chướng ngại lớn. Tốc độ download và thời gian kết nối là hai chi tiết chính yếu. Nói thẳng ra thì PS3 của Sony gần như là đầu chơi Blu-ray duy nhất có thời gian kết nối BD-Live chấp nhận được. Các đầu đĩa độc lập (chẳng hạn như Panasonic DMP-BD50 mà tôi dùng để kiểm tra những tính năng này) thường chậm đến điên người ở điểm này. Ngay cả PS3 cũng phải tốn đến vài phút kết nối với server thích hợp để xem phim. Nhưng đó là chưa kể thời gian phải download nội dung khi bạn đã kết nối được. Nói một cách công bằng, một số studio sử dụng các feed video stream nhanh hơn thay vì download trực tiếp một số tính năng. Nhưng ngay cả cách này cũng dễ bị lag.

Dù rất có tiềm năng, BD-Live vẫn vướng phải một số chướng ngại lớn. Tốc độ download và thời gian kết nối là hai chi tiết chính yếu.

Điều này chứng tỏ rằng bạn hoàn toàn có thể kết nối BD-Live. Các ông chủ của nhiều đầu Blu-ray độc lập tương thích phải tăng thêm bộ nhớ ngoại vi cho các thiết bị này để chúng có thể vận hành các chức năng BD-Live. Nhưng điều này ít khi được chép lại rõ ràng trong sách hướng dẫn. Cũng vậy, nhiều tính năng BD-Live đòi hỏi bạn phải cập nhật chương trình cơ sở của đầu Blu-ray trước, nếu có cập nhật mới. Tôi vẫn đang chời đợi Panasonic đưa ra một cách giải quyết cho Alliance Database trên Serenity. Hiện nay, mỗi khi tôi chọn tính năng đó trong menu của đĩa, nó lại ngừng chơi đĩa.

Một khi bạn đã vào, quá trình đăng ký cho các tính năng thường khiến bạn bực bội. Keypad trên màn ảnh trong BD-Live portal của Sony cứ lề mề đi từ ký tự này sang ký tự khác. Quá trình đăng ký tên và địa chỉ e-mail vốn đơn giản này dường như trở nên vô tận. Về lý thuyết,  việc đăng ký phải diễn ra nhanh hơn đối với những studio sử dụng website để thực hiện bước này. Tuy nhiên, khi tôi thực hiện bài viết này, trang DisneyBDLiveNetwork.com đang gặp phải một số vấn đề kỹ thuật và không thông qua được toàn bộ các bước đăng ký. Tìm trên Google cho thấy rằng có vô số người sử dụng khác cũng gặp phải vấn đề này trong mấy tháng nay. Kết quả là họ đã loại bỏ hầu hết các tính năng BD-Live trên hai tựa phim Sleeping Beauty và Wall-E.

Tốc độ phản ứng chậm cũng ảnh hướng đến chính các tính năng. Ai lại muốn gửi tin nhắn cho bạn bè qua BD-Live khi phải tốn quá nhiều thời gian để đánh máy một câu đơn giản từng ký tự một? Mặc dù một số tính năng có thể cho phép tương tác với laptop hoặc PDA để tăng tốc độ cho tiến trình này, nhưng vẫn còn một câu hỏi lớn hơn là liệu Blu-ray có phải là một phương tiện thích hợp để chat và hoạt động mạng xã hội không. Đôi khi dùng máy tính và điện thoại di động để thực hiện những thao tác này còn nhanh và dễ dàng hơn.

Nếu bạn là người muốn có kết nối tức thời và giao diện thân thiện, hẳn là những vấn đề trên sẽ làm bạn thất vọng. Về nhiều mặt, BD-Live tạo cảm giác như những ngày đầu của Internet, khi mà các nhà thiết kế Web vẫn đang cố gắng tìm hiểu xem người ta muốn gì ở Website và phải lập trình nội dung của chúng như thế nào để vận hành bằng các phần cứng máy tính và cơ sở hạ tầng Internet lúc bấy giờ. Hiện nay, một số tính năng BD-Live thú vị đã sẵn sàng, nhưng ít tính năng nào cần phải có đĩa Blu-ray. Nhiều tính năng giống như mẹo quảng cáo hoặc những thứ lấp lỗ trống lạ hoắc. Nếu các studio làm phim muốn thuyết phục chúng ta rằng BD-Live không chỉ là một phiên bản DVD-ROM vui mắt mà sẽ nhanh chóng trở nên nhàm chán, họ sẽ phải làm việc cật lực để phát triển các tính năng mới vận hành suông sẻ và cung cấp những nội dung hấp dẫn. Chúng ta chỉ mới bắt đầu nhìn thấy tiềm năng lớn của BD-Live. Đã đến lúc một sự cách tân thật sự phải xuất hiện và cho chúng ta thấy nó có thể làm được gì.

Nếu các studio làm phim muốn thuyết phục chúng ta rằng BD-Live không chỉ là một phiên bản DVD-ROM vui mắt mà sẽ nhanh chóng trở nên nhàm chán, họ sẽ phải làm việc cật lực để phát triển các tính năng mới vận hành suông sẻ và cung cấp những nội dung hấp dẫn.

 

Đầu AQUOS BD-HP22S của Sharp có tích hợp tính năng BD-Live