Không mất tiền, hiệu quả cao

Mẹo giúp bạn làm cho hệ thống của mình trở nên tuyệt vời

Nếu thực sự “mạnh vì gạo, bạo vì tiền”, thì vài ngàn USD bỏ ra có thể dễ dàng làm cho rạp hát tại gia của mình trở nên cực kỳ ấn tượng. Số tiền đó bạn có thể mua một chiếc tivi lớn hơn, màn hình máy chiếu to hơn, máy chiếu sáng hơn, bộ khuếch đại  công suất lớn hơn, hoặc loa trầm mạnh hơn. Những thứ này có thể giúp bạn tống khứ hệ thống cũ kỹ đi nhanh hơn. Nhưng có thể - giống tôi - bạn không có nhiều tiền để đếm. Có thể bạn chỉ vừa mới mua HTIB (home theater in a box: rạp hát tại gia nguyên giàn) đầu tiên của mình để thêm vào hệ thống hiện có, hoặc (lại giống nữa) bạn chỉ là một người không mấy khá giả. Bất kể là gì, hãy nói rằng năm nay bạn đã vét cạn hầu bao A/V của mình rồi.

Tôi sẽ không nói bạn đừng mơ ước nữa. Nhưng tôi nói rằng dù hệ thống A/V của bạn lớn hay nhỏ, thì vẫn có nhiều cách thay đổi để tận dụng hết sức mạnh, giải trí, và sự hưởng thụ của bạn mà không quá tốn kém - hoặc thậm chí không phải tốn tiền (“Miễn phí đấy bạn!”). Là một dịch vụ công cộng, chúng tôi đã chọn rất kỹ các ý kiến trước khi đặt bút vào quyển tạp chí này - để đưa ra các mẹo mua hàng, giúp bạn tận dụng được hệ thống của mình mà không vét hết khoản tiết kiệm của bạn. Kết quả là một danh sách những thứ rõ ràng nhưng thường bỏ sót, không quá hiển nhiên, một số không miễn phí nhưng thực sự đáng đồng tiền, và một số bí quyết làm cho rạp hát tại gia của bạn trở nên tuyệt vời.

Vấn đề của màn hình

Không có nơi nào tốt hơn để đặt loa ngoài khu vực quanh tivi. Lời khuyên về tivi là phải nhớ rằng tivi chỉ cho hình ảnh đẹp nhất khi được đặt ở khu vực ánh sáng yếu. Ánh sáng mặt trời có thể làm cho căn phòng trông sáng sủa, nhưng đây rất rõ ràng là kẻ thù số một của chất lượng hình ảnh. Nếu trong thành phần rạp hát của bạn có một máy chiếu trước vào một màn ảnh, thì bạn càng làm cho căn phòng của mình càng tối như hang dơi càng tốt - ít ra là trong lúc xem tivi (dĩ nhiên là không có phân dơi rồi). Ngoài điều này ra, vẫn còn một số mẹo bạn nên xem sét.

1. Bát sạch ngon cơm

Tivi màn hình phẳng và CRT rất dễ bám bụi, chắc hẳn bạn đã biết điều này. Mặc dù chúng không thể hư do vấn đề này, nhưng những hạt bụi, cùng với lông chó mèo sẽ tạo nên một lớp ngăn cách bạn với tivi, dĩ nhiên là vấn đề về độ phân giải và và tỷ lệ tương phản. Cảnh báo! Đừng lau chùi nó bằng giấy vệ sinh và nước rửa kính - tivi plasma và LCD rất dễ trầy. Thay vì vậy, bạn nên dùng vải mịn hoặc cái gì tương tự như vậy, ví dụ như miếng vải lau mắt kính (tivi tấm của Samsung có những miếng vải lau dành riêng cho nó đi kèm, nhưng chúng tôi không gợi ý bạn nên mua tivi chỉ vì mấy cái giẻ đó. Mặc dù tivi của Samsung rất tuyệt và là một món khá tiết kiệm). Hãy dùng vải khô hoặc thử dùng nó với nước rửa kính không cồn, không amoniac. Chúng tôi đã thử nghiệm với dung dịch nước của PixelClean và Monster, kết quả như mong đợi, bạn có thể mua loại khác giống như vậy. Bất cứ loại nước rửa bạn dùng là gì, hãy luôn luôn nhớ là xịt lên tấm lau chứ không phải màn hình. Nếu không dung dịch có thể chảy xuống màn hình và thấm vào mạch điện bên dưới.

(Hoàn toàn không phải là một mẹo rẻ tiền). Nhưng trước khi bạn đặt bất cứ thứ gì lên màn hình, hãy kiểm tra cẩm nang của nó; đây là điều bạn phải thuộc nằm lòng (và lưu ý) về việc lau chùi màn hình.

Chi phí: Miễn phí cho đến 15 USD

2. Thử một góc mới

Không phải lúc nào bạn cũng có thể làm cho căn phòng rạp hát tại gia của mình tối hoàn toàn. Nếu một nguồn sáng đặc biệt nào đó làm cho màn hình tivi của bạn phản chiếu - hãy thử di dời nguồn sáng đó - nếu có thể. Đối với ánh sáng mặt trời, dĩ nhiên là bạn buộc phải dời tivi thay vì cửa sổ. Những tấm màn dày, nặng sẽ rất hữu dụng, nhưng nếu bạn đã từng mua màn hoặc rèm, thì bạn sẽ biết rằng đây không phải là mẹo ít tốn kém. Hãy thử xoay tivi qua trái hoặc phải (lên hoặc xuống, nếu bạn tivi màn hình phẳng của bạn được treo lên một giá đỡ nghiên). Chỉ cần như vậy là bạn có thể thay đổi góc nhìn giữa bạn với màn hình, và ánh nguồn ánh sáng để giảm đáng kể hoặc loại bỏ hoàn toàn ánh sáng chói.

Chi phí: miễn phí

3. Cân chỉnh

Với tình trạng “đập hộp”, các tivi đều được cân chỉnh ở các thiết lập tối ưu, và được đặt bên cạnh hàng loạt các tivi khác trên kệ – hoàn cảnh hoàn toàn chẳng giống với nhà bạn. Vì không phải lúc nào cũng có thể túc trực trong các siêu thị điện máy, bạn có thể dùng đĩa cân chỉnh để làm cho tivi của mình càng gần với chuẩn lý tưởng càng tốt mà không phải đầu tư vào việc cân chỉnh ISF toàn phần (rất đáng giá nhưng chi phí có thể lên đến hơn 1-2 triệu đồng).

Tiện ích miễn phí dùng để cân chỉnh HD DVD, vốn ban đầu được dùng cho HD-DVD, nhưng nó có thể dùng cho để cân chỉnh hình ảnh cho mọi nội dung độ nét cao

Đĩa cân chỉnh không miễn phí (không bàn đến việc mượn bạn bè), nhưng những báu vật kiểm tra chuẩn mực và chỉ dẫn này rất xứng đáng với giá của nó. Ví dụ, Những Vấn Đề Thiết Yếu về Video Kỹ Thuật Số HD của Joe Kane (có trên Blu-ray và cùng một phiên bản NTSC trên DVD) cung cấp rất nhiều các chuẩn mực kiểm tra sẽ chỉ cho bạn cách cài đặt độ sáng, tương phản, màu, và trạng thái màu chính xác cho màn hình của bạn. Phiên bản NTSC của Avia II: đĩa cân chỉnh Hướng Dẫn Cho Rạp Hát Tại Gia đã được bày bán, và một phiên bản Blu-ray đang được chép. Là một món quà thêm, các đĩa cân chỉnh nàycũng có kiểm tra âm sắc để cài đặt phần âm thanh cho hệ thống của bạn.

Chi phí: từ 17 USD trở lên, nếu bạn không thể mượn.

4. Đôi điều về độ tối thực

Đồng nghiệp của tôi đã dùng các loại băng điện nhỏ để che LED của các thiết bị không có khả năng giảm độ sáng (mẹo này đoạt giải nhất về ít tốn kém và sành điệu). Cách đơn giản hơn là sử dụng các tấm chắn sáng đặt trước màn hình, nếu màn hình vẫn còn quá sáng, chỉ việc đặt thêm 1 tấm nữa.

Lutron Credenza Dimmer

Lutron Maestro IR Dimmer

Còn với ánh sáng phòng từ đèn, tôi chọn giải pháp dùng bộ chỉnh nguồn sáng với chi phí khá thấp. Chúng trông giống một công tắc đèn gắn trên tường, nhưng có một thanh trượt để điều chỉnh dòng điện đến với nguồn sáng (đèn) .

Chi phí: từ miễn phí đến 10 USD.

5. Bổ sung hay từ bỏ độ nét chuẩn

Một nghiên cứu từ hãng nghiên cứu In-Stat ước tính rằng vào tháng 12 năm 2008, hơn 40 phần trăm các hộ gia đình sở hữu HDTV không xem chương trình độ nét cao (mười tám phần trăm trong số đó nghĩ rằng họ đang xem, nhưng đó là vấn đề khác). Chương trình vô tuyến rất dễ bắt sóng nếu HDTV của bạn có bộ rà đài kỹ thuật số, một antenna thích hợp, và chịu khó bó thời gian để dò các kênh kỹ thuật số có trong khu vực của bạn. Nếu bạn thuê bao truyền hình cáp hoặc truyền hình vệ tinh và đăng ký gói HD, thì không còn gì phải phàn nàn nữa. Tùy vào gói thuê bao đang dùng, bạn nên thêm các kênh HD, giá thuê bao chỉ đâu đó 100.000 đồng/tháng. Hãy nói chuyện với người đại diện dịch vụ hỗ trợ khách hàng của công ty cáp/ điện thoại/ vệ tinh mà bạn thuê bao. Trong khi đó, bạn có thể xem lại toàn bộ các gói thuê bao, đặc biệt nếu có bao gồm dịch vụ điện thoại, Internet, và tivi. Bạn có thể loại bỏ các dịch vụ trong gói của bạn để dành tiền cho việc nâng cấp HD. Nhưng đừng dừng lại ở đó. Bạn cũng nên kiểm tra các công ty cạnh tranh nữa. Ngay cả khi không thay đổi nhà cung cấp, bạn cũng có thể sử dụng dịch vụ của các nhà cung cấp khác có chi phí thấp hơn cái bạn đang dùng.

Chi phí: 10 USD trở lên

6. Blu-ray

Đầu Blu-ray BDP-S470 của Sony

Dịch vụ HD trực tuyến và đầu Blu-ray BD-P3600

 

Đầu đĩa Blu-ray có thể không phải là điều đầu tiên bạn nghĩ đến khi nói về những mẹo ít tốn kém, nhưng bạn có thể có được một đầu đĩa BD bình thường với giá chỉ 5 triệu đồng. Khi kết hợp nó với thuê bao Netflix, bạn sẽ có rất nhiều chọn lựa giải trí độ nét cao. Bạn sẽ muốn có nhiều hơn thế nếu bạn có đủ tiền mua một đầu đĩa BD có khả năng truyền dữ liệu qua Internet, mặc dù chất lượng truyền hình ảnh rất khác nhau và tùy theo tốc độ kết nối Internet. Ví dụ, đầu đĩa BD-370 và BD-390 mới của LG có thể cung cấp tức thì truy cập truyền dữ liệu video lên đến 300 phim dưới dạng HD từ Netflix (và hơn 1200 dưới dạng SD), cũng như các bộ phim từ Cinema-Now và YouTube. BD-P2500 và BD-P2550 cũng cung cấp truy cập đến các bộ phim HD của Netflix. Thậm chí thuê bao cơ bản trên Netflix (hiện tại là 8,99 USD một tháng) bao gồm truy cập không giới hạn để truyền phim - dĩ nhiên là cùng lúc. Nghe đồn là Netflix sẽ cung cấp các thuê bao chỉ truyền dữ liệu trong tương lai.

Chi phí: 200 USD trở lên

Nâng cấp âm thanh

Trong các cửa hàng bán lẻ, những gì liên quan đến âm thanh thường bị đối xử như những đứa con rơi xấu xí và chỉ được nói đến một cách miễn cưỡng nếu có khách hàng nào hỏi về chúng. Đó là vì ít nhất một cuộc khảo sát (không nói đến những cuộc khỏa sát phi khoa học mà tôi đã làm tại nhà) tìm ra rằng người xem chỉ thấy kích thước hình ảnh mà họ đang xem trông lớn hơn khi nó đi cùng với dàn âm thanh tốt, so với màn hình cùng kích thước đi chung với dàn âm thanh dở tệ. Tôi không nhớ họ định nghĩa “tốt” và “dở tệ” như thế nào, nhưng bạn cũng có thể nhận ra điều này. Bạn có thể dùng mẹo sau để nâng cấp âm thanh cho rạp hát tại gia của mình - và làm cho tivi của bạn trông đẹp hơn.

1. Loa của bạn có tốt không?

Có một số lời đề nghị chung về việc bố trí loa: đừng để các loa đứng của bạn gần các bức tường. Nếu bạn đặt một chiếc loa không được thiết kế treo tường đối mặt với bức tường, âm thanh phản hồi sẽ quá lớn, âm bass nghe có vẻ đục và âm thanh dưới mức trung bình. Nếu các loa của bạn có một công tắc để bù trừ cho việc bố trí này, hãy dùng nó! Tốt nhất là bạn nên đọc cẩm nang hướng dẫn.

Cái tên chẳng nói lên ý nghĩa gì, loa đặt trên kệ thường cho âm thanh tốt khi đặt trên hai loa đứng hơn là trên kệ. Dân sành về loa có thể và chắc chắn sẽ bỏ hàng trăm USD cho một dàn loa đứng. Bạn có thể mua một cặp loa tốt với giá 100 USD hoặc 150 USD. Hãy tìm loại loa đứng nào đủ nặng để đứng vững và đủ cao để đặt ở vị trí ngang tầm tai.

Nếu dàn loa của bạn bắt đầu xuất hiện những âm thanh khó chịu nhưng bạn biết âm thanh sẽ tốt hơn với âm lượng nhỏ, thì hãy vặn nhỏ lại. Các âm thanh khó chịu đó xuất phát từ việc hỏng hóc của loa. (và đem nó đi sửa không phải là một mẹo hay).

Chi phí: từ miễn phí đến 150 USD

2. Vị trí ngồi

Lời khuyên về vị trí ngồi để tận hưởng được âm thanh một cách tốt nhất là để tránh, nếu có thể, việc đặt chiếc ghế hoặc sofa bạn ngồi gần sát bức tường.Vì sao lại như vậy? Vì điều đó dẫn đến âm bass nghe có vẻ lục cục. Nếu bạn di chuyển chỗ ngồi ra xa bức tường dù chỉ một chút, thì bạn đã cải thiện đáng kể được âm thanh. Nếu bạn nghĩ rằng khoảng cách giữa chỗ ngồi và tường trông có vẻ thiếu thiếu cài gì, thì hãy đặt một kệ sách đằng sau chỗ ngồi và để cách tường với chỗ ngồi khoảng nửa mét hoặc ít hơn. Sau đó, bạn hãy thêm những đồ vật lên chiếc kệ, vì cách này giúp khuếch tán sóng âm đi thẳng vào tường. Nếu bạn đã sẵng sàng để sáng tạo (và một chút may mắn), cách sắp xếp như vậy sẽ cho bạn khoảng trống để đặt loa trầm. Một điều bạn nên biết là không gian đằng sau chỗ ngồi là vị trí tốt để đặt loa trầm.

Chi phí: từ miễn phí đến 25 USD trở lên (nếu bạn định mua một cái tủ sách)

3. Vấn đề về âm thanh

Nếu loa của bạn quá tệ thì bạn cần phải giúp nó, các mẹo trong bài báo này không thể giúp gì cho bạn. Chúng tôi đề nghị rằng bạn nên chỉnh các âm sắc trong bộ chỉnh âm của đầu thu ở mức trung bình và chịu khó nghe như vậy trong một tuần - ngay cả khi bạn chẳng thích thú gì. Tăng các âm sắc lên cao nhất có thể hấp dẫn bạn vào lúc đầu, nhưng khi bạn đã quen với mức cân bằng tự nhiên hơn, bạn sẽ có cảm giác rằng nó không thực. Nếu bạn vẫn thấy còn thiếu âm cao và âm trầm, thì hãy thử tăng nó lên hoặc tắt hẳn. Tăng hết các mức âm (level) lên không hoàn toàn là một ý hay. Cách này thường không được những người sành về âm thanh sử dụng.

Chi phí: miễn phí

4. Đặt pha

Nếu bạn thấy rằng tăng hết các điều khiển bass lên không cải thiện được âm bass nhiều lắm, thì đó là các loa của bạn bị lệch pha. Điều này có nghĩa là loa trái của bạn sẽ làm việc nặng hơn để loại bỏ âm bass từ loa phải. Như vậy cũng có nghĩa là loa trầm của bạn đang phá các loa chính. Mặc dù lệch pha không gây hại gì đến các loa và loa trầm, nhưng nó sẽ ảnh hưởng xấu đến uy tín của loa, thậm chí là những chiếc loa tốt nhất. Thêm vào đó, nó có thể làm hỏng các loa âm cao nếu bạn cứ thường xuyên tăng hết âm lượng và bass lên. Nếu bạn có một trong các đĩa kiểm tra video được đề cập ở trên, hãy xem xem nó có kiểm tra pha hay không. Nếu không, có một cách dễ dàng để biết các loa chính có cùng pha không:

Thiết lập pha:

1. Tắt loa âm trầm.
2. Chỉnh nút cân bằng của AVR nằm ngay giữa.
3. Chỉnh bộ dò FM đến một tần số mà không phát ra tiếng động gì, dùng một bộ thử âm hoặc phát một đoạn nhạc chỉ toàn âm bass không.
4. Chỉnh điều khiển cân bằng qua hết bên trái hoặc phải.
5. Chỉnh điểu khiển cân bằng trở về vị trí giữa, lập lại nếu cần.

Đầu AVR 760 của Harman với công cụ cân chỉnh hệ thống tự động

 

Nếu bạn đang ngồi giữa các loa và nghe nhiều âm thanh có tần số thấp khi điều khiển cân bằng được chỉnh qua một bên, thì cả hai loa của bạn đều lệch pha nếu không thì bạn nên đi kiểm tra tai. Khi hệ thống bị mất điện, hãy tìm các dây âm dương hoán đổi đằng sau AVR và mỗi loa. Đừng nghĩ rằng mình sẽ không bao giờ bắt dây lệch pha, vì đó sẽ là lúc bạn gặp phải trường hợp lệch pha.

Nếu bạn đã kiểm tra (và sửa, nếu cần) việc định pha của các loa chính rồi, thì hãy xem xem loa trầm của bạn có cùng pha với các loa chính không.

Thiết lập loa trầm:

1. Hãy đảm bảo là điều khiển cân bằng của AVR nằm giữa, đặt các thiết lập cắt (crossover) do nhà sản xuất loa gợi ý, và âm trầm phải ở mức thấp.
2. Chỉnh bộ dò FM đến một tần số mà không phát ra tiếng động gì, dùng một bộ thử âm hoặc phát một đoạn nhạc chỉ toàn nữa bass.
3. Bật loa trầm của bạn lên.
4. Ngồi vào vị trí ban đầu và lắng nghe.

Nếu sự lưu thông giữa các loa chính và loa trầm suôn sẻ, vậy là bạn đã thành công. Nếu lưu thông bị mất hoặc quá mạnh, hãy điều chỉnh pha trên loa trầm để chúng có thể hòa hợp với nhau ở mức tốt nhất. Nếu loa trầm của bạn không có bộ điều khiển pha, bạn cũng không thể di chuyển loa trầm đến một nơi khác hoặc hoán đổi kết nối của các loa còn lại trong hệ thống để tương thích với loa trầm.

Chi phí: miễn phí

5. Về mặt âm học

Nhiều AVR, và HTIB, có khả năng tự động cân chỉnh. Nếu AVR của bạn có khả năng này, quá trình này sẽ cực kỳ đơn giản:

Sử dụng kĩ thuật cân chỉnh tự động hóa

1. Định vị chiếc micro đi kèm với thiết bị. Đây là phần khó khăn nhất.
2. Cắm micro vào AVR.
3. Giảm tất cả các âm thanh không liên quan trong phòng.
4. Làm theo hướng dẫn, thường được hiển thị quan bảng trước hoặc trên màn hình.

Thường thì quá trình định cỡ tự động hóa mắt gần 15 phút (không tính thời gian tìm micro). Trong khi kết quả có thể vẫn được lợi mỗi một sự thay đổi nhỏ nhất, thì đây là cách tương đối dễ dàng để chắc chắn tất cả các loa đều hoạt động bình thường, và được thiết lập ở mức âm và thời gian trễ chấp nhận được.

Một chiếc âm kế sẽ giúp bạn dễ dàng hơn nhiều trong việc cân chỉnh âm thanh thủ công

Thậm chí khi không có khả năng cân chỉnh bên trong, thì hầu hết các AVR đều có những âm sắc kiểm tra bên trong mà bạn có

Cài đặt mức âm một cách thủ công Cố gắng giữ cho phòng thật yên lặng - không radio, không trẻ con, không chó, hoặc máy giặt có thể tạo ra loại âm nền. Tạm thời tắt AC hoặc điều hòa để không khí đi qua các ngóc ngách không tạo ra tiếng ồn. Trước khi bạn kiểm tra mức âm đầu ra, hãy đặt cỡ của các loa cho mỗi kênh (lớn, nhỏ, hoặc không). Giữ âm kế trong tầm tay trước mặt bạn, ngang tầm tai. Bắt đầu với việc cài đặt C-Weighting và Slow trên âm kế, nếu có. Hướng đuôi âm kế lên trần nhà và giữ thật cố định để đọc được tất cả ngoại trừ kênh trầm. Một số người lại thích núp sau chỗ ngồi và giữ âm kế ở vị trí tương đương với đầu của họ lúc ngồi nghe; số khác lại thích ngồi trên ghế và giữ âm kế ở phía trước. Hãy thử để biết cách nào cho bạn kết quả tốt nhất. Khi bạn đọc âm trầm, hãy từ từ di chuyển âm kế theo hình số 8 lớn trước mặt bạn để đọc được con số trung bình trong một khu vực rộng.

thể sử dụng để lắp đặt mức âm cho loa một cách thủ công. Phương pháp cân chỉnh cực rẻ này là để sử dụng đôi tai của bạn nhằm thiết lập mức độ, khi bạn cho các âm sắc kiểm tra qua mỗi loa. Một số thính giả thật sự thích đặt mức âm theo cách này.

Phương pháp tương đối rẻ này đòi hỏi một âm kế. Một chiếc âm kế analog của RadioShack có giá 45 USD. Còn phiên bản KTS thì có thể đắt hơn 5 USD, nhưng lại không tốt bằng. Hầu hết người dùng đều nhận thấy âm kế analog nhạy hơn và dễ dàng đặt được các kết quả hữu ích hơn. Tôi đã từng thấy những âm kế có giá dưới 30 USD. Nếu bạn không muốn bỏ tiền ra để mua thì có thể cho bạn bè mình, người không đọc bài báo này biết rằng họ thật sự cần một âm kế để có thể lắp đặt hệ thống của mình một cách lắp hợp lý nhất. Sau khi họ đã mua xong, hãy hỏi mượn nó.

Khi đã có được chiếc âm kế rồi, thì đây là các bước thực hiện:

 

Nếu bạn không thích trình tự tự động hóa này thì cũng đừng lo gì cả. Có một số đĩa cân chỉnh - bao gồm đĩa cân chỉnh video mà tôi đã đề cập ở trên và bất cứ một xuất phẩm nhà hát nào ở dạng DVD THX-mastered - bao gồm các âm audio để cài đặt mức âm đầu ra.

Bất cứ khi nào bạn có một thay đổi đáng kể trong phòng (sắm bàn ghế mới, thay đổi cách sắp xếp vật dụng, di chuyển loa...), bạn đều nên cân chỉnh lại cho hệ thống của mình. Việt sơn lại phòng là không đáng kể, nhưng có thêm hoặc bỏ bớt khung tranh gỗ và màn thì có.

Chi phí: miễn phí đến 50 USD

Cách bố trí loa, trong đó bạn sẽ ở trung tâm của đường tròn, với loa và màn hình đều được đặt rải rác trên cung tròn

6. Học ngôn ngữ âm thanh

Đặt loa Mỗi loa nên được đặt trên đường tròn, cách đều vị trí của bạn. Kênh trung tâm nên được đặt ngay trước mặt bạn. Đặt các loa trước phải và trái chệnh 30 độ đối với trung tâm. Dolby đề nghị một khoảng từ 22 đến 30 độ. Đặt các loa vòm trái và phải chệch từ 90 đến 110 độ. Các loa LCR nên được đặt ngang tầm tai, với các loa vòm được đặt trên tai từ 0 đến 15 độ. Trong hệ thống 7.1, bạn nên đặt các loa vòm sau chệch từ 135 đến 150 độ.

Dù không có luật quốc tế nào bàn về vấn đề này, nhưng một số tổ chức chuyên nghiệp (ITU, AES, NARAS) và các công ty (Dolby, THX, và các công ty khác) đều có các gợi ý về việc đặt loa trong rạp hát tại gia. Trong khi họ không đồng ý về mọi chi tiết, thì nói chung họ đều gặp nhau ở điểm này.

Thậm chí khi căn phòng của bạn gần như hình chữ nhật, thì cũng hãy nghĩ đến một cách đặt loa lý tưởng theo hình tròn với bạn, người nghe ở trung tâm và chiếc tivi nằm trên đường tròn ngay trước mặt bạn. Nào bây giờ thì lấy thước đo độ ra.

Việc sắp xếp như vậy làm cho các loa cơ bản nằm cùng một vị trí mà các kĩ sư âm thanh dùng khi họ trộn các phần âm thanh của các tác phẩm DVD hoặc Blu-ray.

Chi phí: bài học hình học phổ thông

7. Ở yên nơi trung tâm

Cố gắng giữ độ cao của các loa giọng kim của kênh trung tâm trong khoảng 3 tấc trên hoặc dưới các loa giọng kim trong các loa trước trái và phải. Điều này sẽ giữ cho hiệu quả âm thanh từ nghe như đang di chuyển lên xuống khi chúng được truyền qua các kênh trước.

Nếu kênh trung tâm của bạn đang được đặt trên kệ hoặc trên nóc tivi, thì hãy chuyển nó ra phía trước để nó tách rời hoặc lố ra khoảng 3 phân so với kệ hay tivi. Điều này có thể tạo ra một khác biệt lớn trong tính dễ hiểu và tính thanh của kênh trung tâm.  Tuy nhiên, đừng làm điều này nếu chiếc loa có nguy cơ rơi khỏi chỗ đứng của nó. Ở đây hãy hiểu một cách bình thường. Chúng tôi không chịu trách nhiệm về những hư hỏng đó đâu đấy.

Chi phí: miễn phí

8. Nâng lên

Nếu bạn muốn nâng các loa vòm nhưng lại không muốn mua chân đế, thì cách tiết kiệm nhất là đặt chúng lên kệ sách trong phòng. Nhưng nếu lựa chọn khác duy nhất của bạn là đặt chúng dưới nền nhà thì đây là những đề nghị của chúng tôi:

Nếu bạn phải đặt các loa của mình lên kệ sách, thì hãy cố nhét đầy cách khoảng trống xung quanh chúng bằng sách vở.

Việc đặt những chiếc loa thùng kín trên một kệ sách chật cứng là hoàn toàn chấp nhận được, nhưng bạn không nên làm điều này với các loa có nhiều cổng - trừ khi các cổng nằm ở trước loa. Nếu cổng không có một khoảng trống thì việc tạo âm của thùng loa sẽ không thực hiện được, và việc dội bass của loa cũng bị giảm chất lượng.

Đừng đặt loa trên kệ sách theo chiều ngang. Luôn luôn đặt nó thế nào để loa trầm và loa giọng kim luôn nằm thẳng trên một đường dọc, không phải đường ngang. Nghĩa là trừ khi nó là một loa trung tâm được thiết kế theo chiều ngang.

Không có kệ sách à? Nhiều loa vòm có lỗ đinh treo phía sau đấy, chỉ cần một con ốc để giữ chúng lại thôi. Hãy sử dụng một con ốc bảo đảm an toàn để treo loa lên tường chứ không nên là một cây đinh hoặc một cái móc treo tranh để chúng khỏi bị rung rồi rớt xuống nền nhà - hoặc lên đầu ai đó. Bạn không thể là nghiêng một loa treo trên một giá đỡ nằm trên khu vực nghe, nhưng bạn có thể bỏ ra khoảng 25 USD để mua một cặp giá treo tường có thể thực hiện điều đó.

Chi phí: hơn 50 USD

9. Tiến từng chút một và chạm vào phần thưởng

“Chữ bát” (Toe-in) là góc mà các loa hướng thẳng vào người nghe. Bạn có thể cho rằng mỗi loa nên chỉa thẳng vào tai bạn như tia laser vậy. Trong khi điều này là đúng đối với kênh trung tâm thì đối với các kênh trước, một góc lệch nhỏ so với trung tâm lại làm cho nó nghe hay hơn. Đó là vì phản ứng tần số lệch của các loa lớn thường mượt hơn là đi thẳng vào tai bạn. Góc nghiêng cũng ảnh hưởng đến chiều rộng và chiều sâu của  của tình trạng âm thanh. Để trả lời cho câu hỏi là góc nghiêng lệ thuộc vào loa nhiều bao nhiêu, thì cách tốt nhất là ngồi xuống, nghe, điều chỉnh, và lặp lại.

Sau khi điều chỉnh góc nghiêng chữ bát, còn có một công đoạn điều chỉnh góc nghiêng tinh tế hơn nữa, đó là góc nghiêng của loa ngã về phía trước hay phía sau. Độ nghiêng ảnh hưởng đến độ mượt của phản ứng trực tiếp tại vị trí nghe cũng như chiều cao nhận âm của âm vực. Những thay đổi nhỏ cũng có thể tạo ra sự khác biệt lớn, tùy theo loa. Nhiều giá treo tường cho phép điều khiển độ nghiêng. Nếu bạn đang sử dụng các thanh đứng trên loa thì sẽ rất dễ thay đổi góc nghiêng bằng cách điều chỉnh độ cao của các thanh ở phía trước. Nếu không dùng thanh đứng thì có thể thử cách nào đủ chắc chắn để đỡ loa. Về mặt an toàn, thì hãy đặc biệt chú ý đến độ cân bằng.

Chi phí: miễn phí

10. Di chuyển Bass

Vì kết quả bass của một loa trầm sẽ khác nhau tùy theo vị trí trong phòng, nên rất có thể bạn đang ngồi ở một vị trí trong phòng mà khiến bạn không tận hưởng được hết công suất bass. Nhưng đừng vội điều chỉnh bass! Chỉ cần điều tra và chịu khó vận động tay và đầu gối một chút là bạn có thể chữa được tình trạng này. Sau đây là một phương pháp luồng cúi và dơ bẩn (theo nghĩa đen) để tìm ra vị trí đặt loa trầm tốt nhất:

Đặt loa trầm Hãy mặc một chiếc quần cũ Đặt loa trầm ở nơi mà bạn hay ngồi Chơi một bản nhạc thử với lượng bass lớn (tốt nhất là đơn âm). Bắt đầu ở nơi mà bạn muốn đặt loa trầm, đẩy nó đi quanh phòng dọc theo tường - càng gần nền càng tốt, vì bạn muốn đôi tai của mình ở nơi mà loa trầm sẽ truyền tới - và lắng nghe để thay đổi mức âm cho bass.

Lý tưởng nhất là bạn đặt loa trầm ở nơi có hiệu quả cao nhất, nhưng vị trí đó có thể không khả thi lắm. Tuy nhiên, sẽ có những chỗ khác trong phòng, nên bạn nên tiếp tục tìm kiếm cho đến khi tìm thấy vị trí thích hợp.

Kinh nghiệm chỉ ra rằng một giới hạn của phương pháp này là nó không cho bạn biết vị trí chính xác mà loa trầm sẽ hoạt động tốt nhất với các loa chính. Nhưng nó vẫn là một con đường tắt hiệu quả. Tôi đề nghị bạn đi một bước xa hơn nữa. Sau khi bạn tìm ra nhiều vị trí đúng để đặt loa, hãy dành một ít thời gian để lắng nghe hệ thống này với loa trầm ở mỗi vị trí khác nhau. Hãy nhớ điều chỉnh lại mức âm và âm lượng mỗi khi di chuyển xong.

Một khuyết điểm khác của phương pháp dò dẫm này là chiếc loa trầm sẽ cảm thấy thoải mái hơn bạn trong quá trình thực hiện.

Chi phí: miễn phí (cộng với việc bị dơ đầu gối)

11. Trên cùng độ cao

Thiết lập điểm cắt (crossover point) cho loa siêu trầm thì khó hơn một chút. Với các loa tháp đứng đầy đủ, tôi thích đặt các loa cỡ lớn. Phương pháp này dường như làm cho các loa chính và bộ khuếch đại hỗ trợ phải lệ thuộc vào việc tạo ra bass trầm ở âm lượng cao mà không bị biến dạng quá mức. Từ đó việc điều chỉnh các điểm cắt và mức tiếng đầu ra sẽ khá cân bằng để bạn có thể hòa trộn dàn loa thành một đơn vị thống nhất chặt chẽ. Mặt khác, tôi cũng thích định loa ở cỡ nhỏ - thường truyền qua ở 80 hertz, tùy theo đề nghị của nhà sản xuất và các thử nghiệm nghe - vì khi định loa ở cỡ lớn sẽ làm tăng sức căng cho cả các kênh loa và bộ khuếch đại của chúng, đặc biệt là khi các âm bass nặng đi qua.

Chi phí: miễn phí

12. Sắp xếp phòng hợp lý

Bộ phận lớn nhất, đắt tiền nhất trong hệ thống của bạn không phải là loa hoặc loa trầm, mà chính là căn phòng. Tuy nhiên, việc sửa sang hoàn toàn về tính âm học cho căn phòng sẽ tốn hàng trăm, hay thậm chí là cả ngàn đô la. Vì đối với chúng ta, dù tại bất kỳ thời điểm nào trong tương lai, việc sắp xếp phòng theo lối DIY đều tốn một khoản quá đắt.

Việc sắp xếp thành công căn phòng sẽ tạo ra sự kết hợp của hấp thụ và khuếch tán. Xin nhớ rằng sự lộn xộn là cách sắp xếp âm học tự nhiên nhất vì nó không giống như được sắp xếp. Các kệ sách đầy ắp sách, LP, CD, DVD, BD - thậm chí là những cuộn băng VHS và đĩa laser - có tác dụng rất tốt. Đó cũng là một cái cớ tốt cho sự bừa bãi (nói cách khác, bạn có thể trở nên một người nhếch nhác.)

Một đống bừa bộn, hay một cách sắp xếp mang tính âm học?

Âm thanh dội vào tường qua bên trái và bên phải loa (còn gọi là dội lần đầu) có thể có hại cho việc gợi hình và độ sâu, do đó bạn nên loại bỏ chúng càng nhiều càng tốt. Để tìm ra chỗ nào trên tường gây ra hiện tượng này, hãy ngồi ở vị trí nghe thông thường và nhờ một người bạn cầm gương đi dọc theo bức tường bên trái và bên phải (lợi điểm của phương pháp này là bạn có thể nghỉ ngơi trong khi người khác phải làm việc). Khi bạn có thể thấy chiếc loa ở một phía của phòng phản chiếu lại trong gương, thì bạn đã tìm thấy điểm cần xử lý. Tùy theo khiếu trang trí phòng của bạn, bạn có thể chăm sóc cho khu vực có vấn đề bằng cách treo một tấm thảm thêu, màn, vài tấm tranh, một vài quả trứng carton, hoặc thậm chí một cái đầu hươu thừa hưởng từ ông nội. Một bảng bọt hoặc sợi thủy tinh nén có tính âm học được gói lại trong một khung dệt cũng có thể là một ý kiến hay.

Các chất liệu giữ bass là những miếng hấp thụ tần số thấp có thể giảm bass lên xuống trong phòng. Chúng thường đồ sộ, khó lắp đặt, và đắt tiền. Tuy nhiên, bạn có thể làm ra một cái cho riêng mình mà chỉ tốn một ít tiền bằng cách dùng hai tới bốn cái thùng lớn và cạn, vải, và nhiều sợi thủy tinh hoặc chất cách nhiệt bằng len vô cơ. Tuy nhiên, việc thực hiện cũng khá phức tạp. Một mẹo rẻ tiền là kết nhiều cái gối dày lại ở góc phòng và xem thử chúng có hiệu quả tốt hay không. Nếu không thì hãy trả chúng về chỗ của và coi như chúng tôi chưa hề nói gì.

Khi quay, quạt trần hoạt động như một máy trộn âm lớn, nên hãy tắt chúng đi.

Chi phí: từ miễn phí đến hơn 50 USD

13. Không nhận thêm linh kiện

Hãy kiểm tra cài đặt trên đầu đĩa DVD hoặc BD của bạn để bảo đảm rằng nó được cài đặt để phát âm thanh vòm và không có những thứ như tín hiệu hai kênh được trộn vào. Hơn nữa, đối với một số AVR, bạn có thể định rõ một chế độ âm thanh mặc định cho từng đầu vào. Nếu chế độ mặc định là Last, thì chiếc AVR của bạn sẽ tự động tiếp nhận bất cứ một chế độ âm thanh nào mà bạn dùng trước đó cho đầu vào đó. Trong khi Cathedral có thể là một dàn loa tuyệt vời cho bữa tiệc tối qua, nhưng lại không phải là tốt nhất để xem Pineapple Express tối nay.

Chi phí: miễn phí

14. Thở quá nhanh có thể là tốt

Đồ điện tử thì luôn luôn nóng. Nhiều thiết bị sẽ bị giảm tuổi thọ do bị quá nhiệt. Nếu thiết bị của bạn được đặt trong một trung tâm giải trí ấm cúng, thì rất có khả năng nó sẽ bị nướng chín vào cuối một bộ phim dài. Sau đây là những gì bạn có thể làm để hạn chế sức nóng.

Lấy thêm một chút không khí

1. Mở cửa thùng máy khi sử dụng hệ thống.
2. Cắt các lỗ thông gió đằng sau thùng (nếu chưa có)
3. Đặt những thiết bị nóng nhất trên tầng kệ cao nhất để sức nóng không xuyên qua các bộ phận khác trong lúc bốc lên. (Thiết bị AVR thường là nóng nhất, nhưng PS3 lại xếp thứ hai chỉ sau một lò phản ứng hạt nhân về khả năng sản xuất sức nóng.)
4. Nếu có thể, hãy tách những thiết bị nóng nhất ra khỏi nhau bằng cách đặt chúng ở các nơi khác nhau của trung tâm giải trí.

Có một ngành công nghiệp nhỏ hoạt động nhằm sản xuất cách bộ phận giải nhiệt cho vỏ máy A/V và các hệ thống, mà vẫn hạn chế được tối đa tiếng ồn từ quạt giải nhiệt. Hiện nay, đã có nhiều sản phẩm thật sự nghiêm túc từ các công ty như Active Thermal Management (ATM) và Middle Atlantic. Ở một qui mô nhỏ hơn, cả Cool Components và Holovision đều sản xuất những chiếc quạt thông gió mà bạn có thể lắp vào trong vỏ máy chỉ với giá dưới 80 USD.

Chi phí: miễn phí (dù có thể bạn phải cần đến một cái cưa sắt và vài sợi cáp dài hơn) cho đến trên 100 USD

Trả thêm để có được hiệu quả tốt hơn

1. Một sự mở rộng

Nhiều năm nay, tôi đã cố gắng làm cho người nhà mình hiểu rằng không thể chỉ remote vào tivi ở trước phòng và hy vọng nó vận hành toàn bộ các thành phần khác ở cuối phòng. Sẽ dễ dàng hơn khi chúng ta dùng một hệ thống lặp lệnh để gửi tín hiệu của remote đến thiết bị thích hợp. Với 40 USD, hệ thống LF-IRX của TERK Technologies đã có thể bao gồm một một máy thu vô tuyến để thu tín hiệu  IR và gửi chúng đi qua RF đến bộ phận nhận hoặc phát rồi sau đó gửi chúng ngược lại vào IR. Với 60 USD, Remote Extender System của Next Generation sử dụng một bộ phận chuyển tiếp đặt trong ngăn pin của chiếc remote. Nó gửi các lệnh vô tuyến đến một thiết bị rời phát ra tín hiệu IR. Đối với các hệ thống phức tạp hơn - bao gồm những hệ thống đòi hỏi bộ phận tiếp nhận IR thân thiện với tivi plasma - thì có cả khối lựa chọn từ Channel Vision và Xantech.

Chi phí: từ 40 USD trở lên

2. Remote tổng hợp

Với chiếc remote tổng hợp đa năng, bạn có thể điều khiển toàn bộ thiết bị giải trí trong phòng, và đôi khi là cả hệ thống đèn, bảo vệ...

 

Một chiếc remote tổng hợp tốt không làm cho hệ thống của bạn nghe hoặc nhìn đẹp hơn chút nào. Nhưng nó sẽ ảnh hưởng nhiều đến cái cách mà bạn tận hưởng hệ thống của mình. Một số thiết bị AVR và HTIB có kèm theo remote tổng hợp cơ bản, nhưng không có nhiều trong số này (kể cả những model với khoản phát sinh) hữu dụng. Hãy so sánh những chiếc remote tương lai theo các tiêu chí sau:

Cài đặt remote

1. Việc sắp xếp nút có hợp lý không, hoặc các nút có được sắp xếp bởi một nhà thiết kế ghét những đường cong hay không?
2. Có thể lập trình được bao nhiêu lệnh chính? Bạn sẽ cần ít nhất là hai lệnh, bắt đầu với All On và All Off.
3. Nó có thể thay thế cho bao nhiêu chiếc remote?
4. Việc lập trình các mã remote không có sẵn trong cơ sở dữ liệu có dễ dàng không?
5. Mỗi nút có thể được lập trình lại hay không?

Nếu bạn có nhiều hơn một dụng cụ chỉnh độ sáng điều khiển bằng IR mà tôi đã đề cập trước, thì bạn nên kiểm tra xem liệu chiếc remote có thể được lập trình để vận hành nó hay không.

Chi phí: 20 USD trở lên

3. Pin sạc

Remote và cách loại thiết bị khác đều cần có pin. Pin sạc sẽ tốn nhiều tiền hơn vào lúc đầu, nhưng về lâu về dài thì lại tiết kiệm hơn. Loại pin sạc ni-ken hydro truyền thống (NiMH) cần được sạc ngay sau khi mua và sẽ mất dần năng lượng khi không dùng đến. Bạn có thể dùng loại công nghệ sạc mới hơn, chẳng hạn như eneloop của Sanyo, ngay ở khi vừa khui hộp. Bạn cũng có thể cất giữ nó lâu hơn mà không bị mất năng lượng. Điều này khiến cho chúng trở nên lý tưởng đối với những chiếc remote và các thiết bị khác thường được để ở chế độ chờ trong thời gian dài.

Chi phí: dưới 20 USD

4. Sử dụng thiết bị chống sét

Nếu bạn không cắm thiết bị của mình vào một loại thiết bị chống sét nào đó, thì bạn thật sai lầm. Ổ cắm nối cũng giống như cài dây an toàn khi ở trên xe. Có một cái bẫy vô giá trị, khó chịu đang dăng ngang phòng bạn trong 99,99% thời gian. Nhưng chỉ cần trong 0,01% thời gian còn lại khi bạn gặp tai nạn thì nó lại trở lên quý giá hơn bao giờ hết, đặc biệt là nó có thể cứu sống bạn đấy. Hãy nghĩ đến một chiếc thiết bị chống sét theo cùng một cách như vậy. Hãy mua một cái. Đó là một cách bảo hiểm rẻ tiền. Chỉ cần chắc chắn là nó thích hợp với loại thiết bị mà bạn kết nối vào, và không có gì bị để lại ngoài chiếc máy tính Commodore 64 trong tủ.

Để bảo vệ hệ thống của mình và cải thiện hiệu quả của nó, hãy dùng một thiết bị chống sét có khả năng ổn áp. Ổn áp nghe giống như phép thuật, đặc biệt là khi có nhiều sản phẩm  khác nhau thực hiện nhiệm vụ này theo nhiều cách khác nhau. Một số người tin điều này, và số khác cho rằng nó chỉ là ‘xạo’. Tôi là một trong những người tin vì tôi đã nghe và chứng kiến hiệu quả của nó, đặc biệt là đối với các thiết bị có tấm lọc trong nguồn điện bên trong hoặc trong cách ngôi nhà và vùng dân cư chưa có điện.

Belkin, Panamax, Monster, và Furman, tất cả đều có bộ ổn áp hoặc thiết bị chống sét, trong đó một số có giá khoảng 30 USD và một số khác có giá đắt hơn. Soloist của PS Audio là một thiết bị chống sét/bộ ổn áp có thể thay thế cho ổ điện trên tường. Đó là một ý tưởng tuyệt vời, nhưng phải tốn đến 200 USD. Nếu bạn quyết định mua một bộ ổn áp, thì hãy chắc là nó thích hợp với công suất của bộ khuếch đại và các thiết bị khác trong hệ thống. Ngoài ra, cũng hãy chắc chắn là bạn có thể trả nó lại nếu đã không chú ý một sự khác biệt trong hiệu quả của các hệ thống. Ổ cắm nối có thể từng là một phần của cuộc sống, nhưng việc ổn áp lại là một thứ mà bạn sử dụng mỗi ngày.

Chi phí: 30 USD trở lên

5. Đăng ký tạp chí Thế Giới Số

Nếu bạn đã mua một bản của tạp chí này tại sạp báo, thì bạn là một gã khờ. Không, hoàn toàn không phải. Chúng tôi cho rằng bạn tuyệt vời đấy chứ. Nhưng nếu bạn trả cho từ số tạp chí, tách cà phê mà bạn mua cùng với nó, xăng, và thời gian lái xe, thì bạn thật sự đã thật sự trả quá nhiều so với những người đã có đăng ký theo quý hay theo năm. Phiên bản số thậm chí còn miễn phí, dù bạn phải đọc trễ vài ngày. Một lựa chọn khác là yêu cầu nha sĩ, bác sĩ, tiệm sửa xe, và thư viện công cộng cung cấp cho bạn khi đang ngồi chờ dịch vụ. Sau đó bạn có thể ngồi trong phòng chờ và đọc từ số này qua số khác. Hoặc bạn có thể thuyết phục năm người bạn đăng ký và chuyền tay nhau khi một số mới được xuất bản. Bạn cũng có thể thắng xổ số và mướn chúng tôi đến tận nhà đọc cho bạn nghe.

Chi phí: từ cực rẻ cho đến không tốn đồng nào